درس سوم انقلاب از ديدگاه اسلام‌ تا اينجا به بررسى چند ديدگاه عمده درباره عللِ شكل‌گيرى انقلاب پرداختيم. در همه اين ديدگاهها، روح حاكم بر اين علل، روح مادى و اقتصادى است؛ به عبارت ديگر، «محروميّت» عاملِ غالب انقلابهاست.
در مقابل نظريه‌هاى فوق، ديدگاهى وجود دارد كه براى وقوع انقلابها، شرايط ديگرى را قائل است و معتقد است انسانها در ذات خود دوقطبى آفريد شده، داراى اراده آزاد و انتخابگر هستند. وقوع جنگها و انقلابهاى آرمانى در طى تاريخ، دليل بر عدم انحصار دلايل انقلاب، در عوامل مادى دارد.
بينش «اسلام» درباره انقلاب را بايد در فلسفه تشكيل حكومت اسلامى، ويژگيهاى آن، شرايط و وظايف حاكم اسلامى، نقش مردم در حكومتها و ... بررسى كرد كه هركدام از مباحث فوق به صورت مختصر و كلى در اين درس بيان خواهد شد.
ضرورت تشكيل حكومت اسلامى‌ اسلام به عنوان يك دين جهانى، كامل و داراى برنامه‌هاى سعادت انسانها، به منظور اجراى قوانين الهى خود و نشر معارف دين نياز به دستگاه اجرايى دارد. اين دستگاه اجرايى در زمان معصوم در اختيار رسول اكرم و ائمه اطهار عليهم السلام بوده و در زمان غيبت آنها نيز به فقهاى عادل مى‌رسد. قرآن كريم در اين مورد مى‌فرمايد:
«يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اطيعُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا الرَّسُولَ وَ اولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ ...» «١»