درس هفدم: انقلابها، پس از پيروزى‌ يكى از مراحل مهمّ و حساس هر انقلابى، مرحله بعد از پيروزى آن است. زيرا بعد از اين كه انقلاب به پيروزى رسيد و نهادهاى نظام سابق را از بين برد، نوبت به سازندگى و تشكيل نظام جديد در جامعه دگرگون شده مى‌رسد. اگر انقلابى داراى رهبرى، برنامه ويژه براى نابودى نظام حاكم و ايدئولوژى مشخص باشد، به طور مسلم بعد از پيروزى دچار مشكل نخواهد شد. زيرا هر مكتب و ايدئولوژى داراى راه و رسمى براى زندگى دنيا و ابعاد گوناگون آن است و براساس آن مى‌تواند مدينه فاضله خود را بنا نهد.
انقلابهاى پنج‌گانه مورد نظر هر كدام به تناسب مكان، زمان، مردم شركت كننده در آنها و رهبران خود، بعد از پيروزى هم مراحلى را پشت سر گذاشته‌اند كه لازم است در يك درس به اين مرحله از انقلابها هم اشاره شود و مورد مقايسه قرار گيرند.
انقلاب فرانسه‌ الف- حاكميت ليبرالها بعد از پيروزى انقلاب فرانسه، ميانه‌روها (ليبرالها) كه شامل بورژواها و سلطنت‌طلبان بودند، قدرت را در دست گرفتند. توده مردم كه از وضع موجود در فرانسه ناراضى بودند، نقش مؤثرى در پيروزى انقلاب نداشتند. به همين دليل نتوانستند قدرت سياسى را بعد از انقلاب به دست گيرند. بورژواها خواستار تغييرات اساسى و بنيادى در فرانسه نبودند. از همين رو با تغيير حكومت پادشاهى مطلقه به مشروطه، لوئى شانزدهم را در سلطنت ابقا كرده، گارد ملّى فرانسه را با عضويت افراد بورژوا به فرماندهى يكى از