مختلف كارگران به صورت خودجوش به خيابانها ريخته، نارضايتى خود را از اوضاع وخيم اقتصادى اعلام كردند. اين تظاهرات چند روز به صورت خودجوش و بدون برنامه‌ريزى و سازماندهى هيچ گروهى در شهر «سن‌پترزبورگ» ادامه داشت كه سرانجام منجر به درگيرى و دخالت مأموران پليس و كشته شدن عده‌اى و در نتيجه سرگونى رژيم تزارى در روسيه شد. «١» در اين مرحله از انقلاب، يعنى سقوط رومانوفها هيچ يك از رهبران بعدى، نقشى نداشتند و همه از شهر سن‌پترزبورگ دور بودند. افرادى مانند لنين و تروتسكى در خارج از كشور، استالين و كامنف و ... در تبعيد يا زندان به سر مى‌بردند «٢» كه پس از سقوط رومانوفها و تشكيل دولت موقت، كم كم از تبعيد و زندان رها شده، رهبرى حركتهاى انقلابى كارگران و دهقانان را به عهده گرفتند. در نتيجه پس از عدم موفقيت دولتهاى جديد، سرانجام در اكتبر ١٩١٧ م، بلشويكها به رهبرى لنين كه شامل گروه اكثريت حزب سوسيال دمكرات بودند، قدرت را در كشور روسيه به دست گرفتند. «٣» هيچ يك از رهبران انقلاب روسيه كه مرحله دوم انقلاب (ماههاى سپتامبر و اكتبر) را رهبرى كردند مقبوليت و مشروعيت يك رهبر جامع و كامل را دارا نبودند.
ب- ايدئولوژى:
از اواسط قرن نوزدهم گروهها و سازمانهاى زيادى در روسيه فعاليت مى‌كردند كه از جمله آنها پوپوليستها، سوسياليستها، ليبراليستها، ماركسيستها و سوسيال دمكراتها بودند. هركدام از اين گروهها داراى ايدئولوژى خاص خود بودند. از ميان همه اين گروهها، سازمان ماركسيستى كه به وسيله پلخانف (پدر ماركسيسم روسيه) بنيانگذارى شد مشهورتر بود. اين گروه بعدها به نام سوسيال دمكرات شناخته شد. در اثر انشعابى كه در آن رخ داد اين گروه، به دو گروهِ بلشويك (اكثريت) به رهبرى لنين و منشويك (اقليت) به رهبرى پلخانف تقسيم شد. اين دو گروه از قبل در روسيه فعّاليت مى‌كردند و در انقلاب بويژه از مرحله دوم نقش مؤثرى داشتند ولى سرانجام بلشويكها