درس شانزدهم: اركان سه‌گانه قدرت اجتماعى در انقلاب اسلامى و انقلابهاى ديگر (٢)
رهبرى- ايدئولوژى‌ ركن اولِ قدرت اجتماعى، «مشاركت مردمى» است كه در درس قبل درباره آن صحبت شد. دو ركن ديگر قدرت اجتماعى رهبرى و ايدئولوژى هستند. رهبرى براى هركارى و از جمله انقلاب كه خواستار تغيير بنيادين و همه‌جانبه در تمام زمينه‌هاى سياسى، اجتماعى، فرهنگى، نظامى و اقتصادى است، لازم و ضرورى است. بدون حضور رهبر، حركتها و تلاشها براى تغيير نظام، نظم و انسجام لازم را پيدا نخواهد كرد و در نتيجه انقلاب تبديل به شورش يا رفرم خواهد شد.
به طور كلى رهبرى در حركتهاى اجتماعى و سياسى نقش مهمى را بر عهده دارد.
وجود يك رهبر در هر سه مرحله از انقلاب براى هدايت مردم ضرورى است. رهبرى به دو صورت فردى و جمعى در انقلابهاى مختلف از جمله انقلابهاى ايران و فرانسه نمود پيدا كرده است كه نوع فردى آن موفق‌تر و مؤثرتر بوده است. در صورتى كه جامعه با شرايط انقلابى رو به رو شود و شكاف بين قدرت سياسىِ حاكم و قدرت اجتماعى بيشتر شود، نقش رهبر در شكل‌گيرى انقلاب بسيار تعيين‌كننده و سرنوشت‌ساز مى‌شود.
رهبر داراى سه نقش متفاوت است كه هر كدام در يك مرحله از انقلاب مشخص مى‌شوند: اوّل رهبرى به عنوان ايدئولوگ يا بنيانگذار فكرىِ انقلاب، دوم رهبر يا فرمانده كل عمليات انقلاب (در زمان پيروزى)، سوم به عنوان معمار و سازنده جامعه بعد از