مشروطيت گرديد. «١» يكى از دلايل شكست نهضت ملى شدن نفت نيز همين خودباختگى فرهنگى بود.
اين نهضت به پشتوانه اسلام و با رهبرى روحانيت به پيروزى رسيده بود. دشمن نيز خوب مى‌دانست تا مادامى كه مردم با نام اسلام در صحنه هستند نهضت را حفظ خواهند كرد. لذا با نفوذ دادن مزدوران خود به داخل نهضت، اختلاف بين رهبران نهضت را باعث شد. در حالى كه آيت الله كاشانى معتقد به حضور مردم در صحنه و اداره كشور بر اساس نفى استعمار بود مصدق به خاطر طرز تفكر غربگرايانه خود معتقد به جدايى دين از سياست و به كارگيرى افرادى بود كه مورد اعتماد مردم نبودند و همين خودباختگى و اعتماد به افراد خائن بود كه سبب شد مردم مسلمان ايران طى ٢٥ سال تاوان سنگين آن را بپردازد. «٢» ٣- تحجّر و مقدس نمايى‌ تحجّر به مفهوم جمود و انعطاف ناپذيرى است، حالتى كه شخص در مقابل هر پديده جديد به دليل تازه بودن واكنش منفى از خود نشان مى‌دهد. تحجّر عوامل متعددى دارد كه عمده‌ترين آنها جهل، غرور و تكبر است. بنابر اين متحجّر آنچه را درست مى‌پندارد علم تلقى مى‌كند در نتيجه حاضر نيست ذره‌اى از پندار خود عدول كند. اين غرور باعث خودبزرگ بينى متحجر شده و اجازه اعتراف به اشتباه را نمى‌دهد.
متحجرين و مقدس نماها هميشه آلت دست استعمار قرار گرفته و مانع ترقى امت اسلامى شده‌اند. در صدر اسلام متحجرين به طور متشكل به مبارزه با قرآن ناطق و حجت حق بر خواستند و ميدان را براى فرصت طلبان گشودند. نتيجه آن شكاف و اختلاف در صفوف مسلمين و عقب ماندگى آنها در دراز مدت شد، نمونه بارز اين طرز تفكر در زمان حضرت على عليه السلام در جنگ صفين بود. سپاه معاويه به هنگام شكست قرآنها را بر سرنيزه كرده، بحث حكميت را مطرح كردند. اين حيله دشمن كارگر شد و به‌