سرداران صدر اسلام(ج7) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٧
زيد كه پرورش يافته مكتب على (ع) است، در عبادت و شب زندهدارى سرآمد دوران خويش است. زيدبن صوحان شبها براى عبادت قيام مىكرد و روزها را روزه مىگرفت، و شبهاى جمعه را با احياء به صبح مىرسانيد. «١» زيد نسبت به كسانى كه با فاصله گرفتن از دستگاه خلافت به عبادت مشغول بودند، توجه خاصّى از خود نشان مىداد. او براى گروهى از اهل بصره كه در عين فقر و ندارى به فرائض دينى توجّه بيشترى داشتند خانهاى بنا كرد و آنان را اسكان داد. سپس يكى از افراد قبيله خود را توصيه كرد كه نيازهاى آنان، مانند آب و غذا و امثال اينها را برآورده كند، و خود زيد نيز به ديدن آنها مىرفت.
روزى زيد به ديدن آنان رفت ولى ايشان را نديد. سبب را پرسيد، به وى گفته شد كه امير بصره آنان را نزد خود خوانده است. شتابان به سوى امير رفت و آنان را نزد امير يافت. زيد تلاش كرد هر چه زودتر ايشان را از آنجا بيرون كند، و به امير گفت: از اينان چه مىخواهى؟ گفت: مىخواهم به آنها نزديك شوم، وساطتشان را درباره مردم بپذيرم، و از من بخواهند تا عطايشان كنم، و در مشورتخواهىها نظر دهند تا نظراتشان را قبول كنم.
زيد گفت: به خدا سوگند، هرگز نمىگذارم دنياى خود را بر سر ايشان فرود آورى، و در كار خود شريكشان سازى، و شيرينى آنچه را در دست دارى به آنان بچشانى، تا آن زمان كه نياز تو به آنان به پايان رسد، آنها را به خودشان واگذارى كه ميان تو و پروردگارشان رفت و آمد كنند. «٢» به نظر مىرسد كه افراد ياد شده، انسانهايى پاك و زندهدل و بىآلايش بودهاند، كه فقر و نا دارى آنان را از چارچوب مقررات شرع خارج نكرده و توجّه به