سرداران صدر اسلام(ج7) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٠
وجود دارد كه فرض وجود هر كدام به تنهائى مىتواند علّت عدم حضور آنان را در اين نهضت الهى بيان كند. اگر اين افراد كوفى باشند مىتوان گفت:
١. ابن زياد قبل از واقعه كربلاء، حدود چهارصد و پنجاه نفر از شيعيان و دوستداران اهل بيت عصمت را زندانى كرده بود و شايد فرد مورد بحث در آن وقت در زندان بسر مىبرده است.
٢. تمام راههاى منتهى بكربلاء توسط سپاهيان اموى تحت نظر بود و رفت و آمد افراد شديداً كنترل مىشد تا مانع حضور هر چه بيشتر شيعيان در كربلا گردند و افرادى كه در ايام عاشوراء در كربلاء حضور داشتند يا از لشگريان ابن سعد بودند و يا از افرادى كه همراه امام حسين (ع) وارد كربلا شده بودند و حتّى بعضى از محبين اهل بيت (ع) كه نتوانسته بودند همراه حضرت به كربلا بروند بعد از اطلاع از قضايا، به عنوان اينكه از افراد ابن سعد هستند از راههاى كنترل شده عبور كرده و سپس به امام حسين (ع) ملحق مىشدند. و اگر اين افراد كوفى نباشند مىتوان گفت:
١. با توجه به عدم وجود وسائل ارتباط جمعى سريع در آن زمان، عده زيادى از مسلمانان بعد از شهادت آن حضرت از واقعه جانگداز كربلا مطلع شدند، چه اين حادثه در زمان تقريباً كوتاهى اتفاق افتاد.
٢. خروج امام حسين (ع) از مدينه به خاطر عدم بيعت با فرماندار منتخب يزيد و براى اعتراض بوضع موجود انجام گرفت و روانه شدن آن حضرت از مكه به طرف كوفه هم بعد از دعوت كوفيان و به خاطر بدست گرفتن حكومت عراق بود، هر چند كه خود امام حسين (ع) و ديگر اهل بيت عصمت نسبت به شهادت قريبالوقوع آن حضرت در عاشورا يقين داشتند و لكن اين امر محتوم بطور عموم مطرح نشده بود.