اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٧
نبرد مشخص گردد؛ زيرا اين عامل نيز بهطور چشمگير در مقدار ديد و اختفاء تأثير دارد. شب به دليل نبودن يا ضعيف بودن نور، پوشش مناسبى است براى تحركات و نقل و انتقال نيروها و ابزار جنگى. از اين رو فرماندهان ترجيح مىدهند بيشترين استفاده را از تاريكى شب ببرند و تحركات و نقل و انتقالها را در شب انجام دهند. در نبرد ذاتالسلاسل، حضرت امير عليه السلام شبها نيروهايش را حركت مىداد و در روز پنهان مىداشت. آن حضرت با استفاده از اين شيوه، توانست دور از چشم ديدهبانان، دشمن را غافلگير سازد.
رسول خدا، در جنگ خيبر، وقتى مىخواست عقبنشينى كند و نيروهايش را به محل مناسب و امنى انتقال دهد، صبر كرد تا هوا تاريك شود و با استفاده از پوشش شب، نيروهايش را به آن مكان انتقال دهد. آن حضرت در پاسخ حباب كه مىگويد: «اى رسول خدا صلى الله عليه و آله مگر تغيير مكان نمىدهيم؟» فرمود:
«إِذا أَمْسَيْنا إِنْ شاءَ اللّهُ تَحَوَّلْنا»» وقتى هوا تاريك شد ان شاء الله حركت مىكنيم.
٣- ٤- جهت خورشيد علاوه بر روشنايى و تاريكى، بايد جهت تابش خورشيد نيز مورد بررسى قرار گيرد؛ زيرا همانگونه كه مه، باران، ابر و تاريكى، ديد را محدود مىكند، تابش خورشيد نيز در مواردى ديد را محدود مىكند،