اهل شام از اين كه على عليه السلام بر آنان پيروز شود واهمه‌اى ندارد؛ (زيرا على عليه السلام با آنان به عدالت رفتار مى‌كند) ليكن اهل عراق از اين كه تو بر آنان چيره شوى ترسانند. (چون تو به عدالت رفتار نمى‌كنى.)» «١» ملاحظه مى‌كنيد رفتار انسانى امام عليه السلام باعث شده بود كه حتى نيروهاى دشمن نيز از اين كه به دست حضرت اسير شوند و يا پس از شكست بر آنان حكومت كند، ترسى نداشته باشند و اين نقطه قوّت نيروهاى خودى و نقطه ضعف دشمن بود.
- امكان استفاده از غير نظاميان:
بررسى امكان استفاده از غير نظاميان اهمّيّت ويژه‌اى دارد؛ زيرا گاهى با كمك آنان مى‌توان مشكلاتى را كه حتى با نيروها قابل حل نيست، برطرف كرد. همچنان كه مالك اشتر از اهالى رقّه (كه طرفدار عثمان بودند و با على عليه السلام همكارى نمى‌كردند) خواست تا با حضرت همكارى نمايند. آنان چون به قاطعيت مالك آگاه بودند و مى‌دانستند مالك هر چه بگويد، به آن عمل مى‌كند، وقتى با تهديدهاى مالك اشتر روبه‌رو شدند، اعلان همكارى كردند و براى عبور سپاهيان اسلام از رود فرات، پلى نصب كردند. «٢» بايد توجه داشت كه هميشه نمى‌توان از غير نظاميان استفاده مطلوب نمود. در اين موارد لازم است تدابيرى انديشيده شود كه حداقل از آنان عليه ما استفاده نشود. احنف بن قيس در جنگ جمل پيكى براى حضرت امير عليه السلام فرستاد و گفت: من در ميان قوم خودم بر طاعت تو هستم. اگر خواسته باشى چهار هزار شمشير از بنى‌اسد را از تو دور نگه مى‌دارم و يا