فصل دوم: عوامل‌ ١- تعريف و اهمّيّت عامل‌ «عامل»، به فرد يا سازمان و يا وسيله‌اى اطلاق مى‌شود كه اخبار را از منابع اخبار جمع‌آورى كرده يا پرورش دهد و يا از عهده انجام هر دو برآيد. عوامل اطلاعاتى چشم و گوش فرماندهى به شمار مى‌روند و قبل از هر چيز و هر كس، حركات دشمن را مى‌بينند.
از اين رو مهم‌ترين وسيله تصميم‌گيرى فرمانده محسوب مى‌شوند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله براى كسب اطلاع از تصميمات، طرح‌ها، نيروها و امكانات دشمن، عوامل اطّلاعاتى، را به كار مى‌گرفت و اگر سريه‌اى اعزام مى‌نمود، بر استفاده از عوامل اطلاعاتى براى كسب خبر، تأكيد مى‌نمود.
به‌عنوان مثال، هنگامى كه تصميم گرفت مسلمانان را به فرماندهى اسامة بن زيد براى جنگ با روميان بفرستد، به اسامه فرمود: