در اثر اين نيرنگ جمعى از سپاهيان على عليه السلام سخت تحت تأثير واقع شدند و عدّه‌اى از آنان كه به معاويه تمايل داشتند و از منافقان بودند، مردم را به پذيرش آن نيرنگ تشويق كردند و حتّى جمع بسيارى به افراد معاويه گفتند: دعوت شما را درباره كتاب خدا اجابت مى‌كنيم و به‌سوى خدا بازمى‌گرديم. «١» معاويه بدين وسيله توانست در بين نيروهاى حضرت تفرقه ايجاد كند و جريان جنگ را، كه داشت به نابودى او منجر مى‌شد، به نفع خود تغيير دهد. البته حضرت على عليه السلام نيرنگ معاويه را شناخت و به نيروها تذكر داد اما با تمرّد و عدم اطاعت آنان توطئه معاويه شكل گرفت.
تفرقه:
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله براى ايجاد تفرقه در صفوف دشمن مؤثّرترين تاكتيك‌ها را به‌كار مى‌گرفت. در جنگ خندق، همه گروه‌ها براى نابودى اسلام متّحد شده بودند. حضرت از پيمان‌شكنى بنى‌قريظه و پيوستن آنان به مشركان قريش اطّلاع حاصل كرد. سپس فرمود: شايد ما به بنى‌قريظه گفته‌ايم در ظاهر چنين قراردادى با قريش ببندند. «٢» اين مطلب موجب شد تا قريش نسبت به پيمان بنى‌قريظه به ترديد افتند. پس از اين جريان، نعيم بن مسعود كه تا آن زمان مشرك بود، بدون اين كه قريش با خبر شوند، مسلمان شد و خدمت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله رسيد و گفت: من مسلمان شده‌ام و قوم من اطّلاع ندارند. هم‌اكنون در اختيار شما هستم و هر دستورى دهى، انجام خواهم داد. حضرت به او فرمود: تا توان دارى براى پراكنده كردن و خوار نمودن دشمن تلاش كن. نعيم پرسيد: براى اين منظور، اگر