اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٠
قريظه» پيمان خود را شكسته، تصميم به جنگ گرفتهاند برويد و صحّت و سقم اين خبر را بهدست آوريد، اگر بىاساس بود صريحاً آن را در بين مردم اعلان كنيد و اگر راست بود، به اشاره بگوييد. اين گروه هنگامى كه نزد «كعب بن اسد» رفتند، متوجه شدند كه «بنى قريظه» پيمان را نقض كردهاند. از اين رو، آنان را سوگند دادند كه پيمان را رعايت كنند، ولى «كعب» (كه از رهبران يهود بود) گفت: ما هرگز به آن پيمان بازنمىگرديم.
فرستادگان پيامبر وقتى وضعيت را چنين ديدند، بازگشتند و با كنايه به پيامبر صلى الله عليه و آله رساندند كه بنىقريظه پيمان خود را شكسته است. «١» علاوه بر اخبارى كه بهطور معمولى كسب مىشود، يك سرى اخبار نيز از قبل رسيده و ثيت گرديده است. در اين مرحله، بايد خبر را با اخبار موجود مقايسه نمود.
حضرت امير عليه السلام همراه با اصحاب خود بهسوى نهروان حركت مىكرد نزديك نهروان از مرد رهگذرى پرسيد: از آن جا (جمع خوارج و منطقه نهروان) چه خبر دارى؟ گفت: زمانى كه خوارج از نزديك شدن شما به اين منطقه آگاه شدند، فرار كردند و از نهروان گذشتند. حضرت فرمود: آيا عبور آنان را از نهروان مشاهده كردى؟ گفت: آرى. حضرت فرمود: اينگونه نيست. سوگند به خداوندى كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به حقّ مبعوث كرد، آنان از نهروان عبور نمىكنند و به قصر «پوران»، دختر كسرى، نمىرسند، مگر اينكه جنگجويان آنان به دست من كشته شوند و باقى نمىماند از ايشان مگر كمتر از ده نفر و از اصحاب من نيز كمتر از ده نفر كشته مىشوند. اين عهد و پيمان حتماً از جانب پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است