تحولات دشمن قرار دهد، به‌ويژه آن جا كه دسترسى به عناصر اطلاعاتى امكان‌پذير نيست و يا محدوديت زمانى اين اجازه را نمى‌دهد. در گذشته وسايل پيچيده و پيشرفته امروزى و بالطبع، امكان تهيه عكس‌هاى هوايى و نقشه‌هاى دقيق نبود. بديهى است كه مسلمانان براى تهيه اخبار و اطلاعات، به استفاده از ديگر منابع اهتمام مى‌ورزند.