اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠

با شناختى كه امام حسن عليه السلام از حسّاسيّت و موقعيت استراتژيكى دو منطقه مدائن و مسكِن داشت، اين دو منطقه را مركز تجمّع نيروهايش قرار داد و اردوگاه نيروهاى رزمى را در آن دو بر پا كرد. در نزديكى مدائن خط سيرى قرار داشت كه عراق را به فارس و شهرهاى دنباله آن متّصل مى‌ساخت و از لحاظ موقعيّت جغرافيايى تنها نقطه‌اى بود كه راه‌هاى كوفه و بصره و ايران در آن جا به يكديگر مى‌پيوستند و از نظر ارزش نظامى، سنگرى در برابر پيشامدهاى جنگ محسوب مى‌شد. امام حسن عليه السلام تصميم گرفت مدائن را به خاطر موقعيت حسّاس نظامى‌اش، پايگاه عالى فرماندهى قرار دهد، تا هم نيروهاى امدادى بتوانند از سه منطقه نزديك به آن، در آن جا گرد آيند و هم در پشت ميدان جنگ با معاويه و اهل شام- يعنى مسكِن- موضع گرفته باشد. اين دو اردوگاه هاشمى (مدائن و مسكِن)، بيش از ١٥ فرسنگ با يكديگر فاصله نداشتند. اين يك تاكتيك جنگى نمونه و جالبى بود كه در اوضاع جنگى آن زمان، هيچ نقشه‌اى جايگزين آن نمى‌شد.
اين نقطه از نظر محصول زياد و آبشخورهاى نزديك و دشت‌هاى گسترده‌اش، منطقه‌اى غنى و بى‌نيازى بود. به همين دليل، محل مناسبى براى صف‌آرايى و جنگ به‌شمار مى‌رفته است. «١» معابر وصولى‌ معبر وصولى به قسمتى از زمين اطلاق مى‌شود كه به هدف يا عارضه حسّاس ختم شده، نيرويى با استعداد معيّن مى‌تواند در آن مانور نمايد.