اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤١
همچنين، گروه گشتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در بدر، به نامهاى بَسْبَس و عدى، وقتى به محل چاههاى بدر رسيدند، دو كنيز را ديدند كه يكى به ديگرى پولى بدهكار بود و طلبكار پولش را از او طلب مىكرد. كنيز بدهكار مىگفت: صبر كن، فردا كاروان قريش به فلان محل مىرسد؛ من براى آنان كار مىكنم و پول تو را مىدهم. گروه گشتى از مشاجره اين دو كنيز، زمان حركت دشمن را به دست آوردند و به رسول خدا صلى الله عليه و آله گزارش دادند. «١» - نفوذيان:
نفوذيان نيز بهعنوان يك منبع اطلاعاتى مىتوانند ما را در جريان تصميمها، نقل و انتقالات و گفت و گوهايى قرار دهند كه در محل زندگى دشمن رخ مىدهد.
عباس بن عبدالمطلب ساكن مكه بود و اخبار باارزشى را از كفّار براى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرستاد. «٢» امّ سلمه، همسر نبى اكرم صلى الله عليه و آله، در مكه مسكن گزيد و اخبار و اطّلاعات را براى اميرالمؤمنين عليه السلام فرستاد، بهعنوان مثال، مسير حركت جنگافروزان جنگ جمل (عايشه، طلحه و زبير) را كه عازم بصره بودند، به آن حضرت نوشت. «٣» در نبرد صفّين، زن هيثم بن السود، كه طرفدار حضرت امير عليه السلام بود امّا شوهرش در صفوف لشكر معاويه شمشير مىزد، خبرها را براى حضرت امير عليه السلام مىنوشت. روزى معاويه با طعنه به هيثم گفت: آيا همسرت، اخبار را به على مىنويسد و به گردن اسب مىبندد و آن را مىفروشد؟ هيثم گفت: آرى. «٤»