اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٣
حضرت علاوه بر استفاده از خندقى كه از مواد قابل اشتعال پر شده بود دستور داد خيمهها را متصل به يكديگر برپا كنند، بهگونهاى كه طناب آنها به داخل هم پيچيده شود.
كاناليزه كردن دشمن در پدافند متحرّك، هدف اصلى، انهدام نيروهاى دشمن است. براى اين منظور، بايد نيروهاى دشمن به يك منطقه كاناليزه شوند تا بتوان فقط از يك يا دو جهت با آنان درگير شد. موانع، در اين نوع پدافند، نقش بهسزايى ايفا مىكنند كه بايد كاملًا مورد توجه فرماندهان قرار گيرند.
كاناليزه كردن دشمن در زمانهاى قديم نيز مورد توجّه فرماندهان جنگ بوده است. منتهى در هر زمانى متناسب با شيوههاى جنگى و ابزارآلات جنگى همان زمان صورت مىگرفته است. در مورد استفاده از موانع در پدافند متحرّك در جنگهاى صدر اسلام به يك نمونه اشاره مىكنيم:
امام حسين عليه السلام و يارانش بهسوى كربلا در حركت بودند كه لشكر حرّ با هزار سپاه از دور نمايان شد. حضرت وقتى چنين ديد، به دنبال مكانى بود كه بتواند دشمن را كاناليزه نمايد. از اين رو، به اصحابش رو كرده، فرمود:
«اما لَنا مَلْجَأٌ نَلجأُ الَيْهِ نَجْعَلُهُ فى ظُهُورِنا وَ نَسْتَقْبِلَ الْقَوْمَ مِنْ وَجْهٍ واحِدٍ؟ فَقُلْنا لَهُ: بَلى هذا ذُو جِشم الى جَنْبِكَ تَميلُ الَيْهِ عَنْ