اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٧
فقط از يك سو با دشمن روبهرو بودند اگر دشمن قصد دور زدن نيروهاى خودى و حمله از پشت سر را داشت بايد از سواره نظام استفاده مىكرد و تنها عارضه حسّاس براى عبور دشمن، تنگه بود. از اين رو مناسب با نوع يگان دشمن، حضرت براى حفاظت از آن اهتمام ورزيد دليل اين كه حضرت دستور داد فقط از تير استفاده كنند اين بود كه اسب در مقابل تير پيشروى نمىكند. با اين حال، عدم توجه نگهبانان تنگه به فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله منجر به شكست نيروهاى اسلام شد. بنابراين، شناخت دشمن و توجّه به نوع يگان او در تشخيص عوارض حسّاس بسيار مؤثر مىباشد. گاهى ممكن است عارضه حساس بهخاطر اهمّيّتى كه پيدا مىكند؛ بهعنوان هدف به يگانى واگذار شود.
در جنگ صفين، تصرّف منبع آب در منطقه جهت انجام عمليات بسيار مؤثر بود، بهگونهاى كه اگر آب فرات توسط حضرت على عليه السلام پس گرفته نمىشد، انجام عمليات امكان نداشت و نيروهاى حضرت مجبور به بازگشت و عقبنشينى مىشدند.
على عليه السلام اين عارضه را كه از حسّاسيت بالايى برخوردار بود، بهعنوان هدف براى يگانى به استعداد دوازده هزار نفر واگذار كرد تا آن را از چنگال نيروهاى معاويه بيرون آورند. به آنها دستور داد كه به آب سبقت بجوييد و آن را از چنگ معاويه بيرون آوريد. در مقابل، معاويه كه به اهمّيّت آب پى برده بود، با تمام توان بهوسيله تيراندازان ماهر و زبردست و اسبسواران و زرهپوشان از آن حفاظت مىكرد. اما سرانجام سپاهيان امام على عليه السلام اين عارضه حسّاس را تصرف كردند و به دشمن نيز، اجازه استفاده دادند.