اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧
حركت دشمن، مىتواند ما را به اهداف مذكور برساند.
موانع كاربردهاى متفاوتى دارند. بهعنوان مثال، مانعى كه عمود به سمت نيروى تككننده است، باعث كند شدن يا كاناليزه شدن حركت نيروى تككننده شده و به نفع نيروى پدافندى مىباشد. امّا موانع موازى با سمت نيروى تككننده، به حفاظت نيروى تككننده از ديد و تير دشمن كمك مىنمايد. توجه به موانع و استفاده صحيح از آن به روشنى در سيره رزمى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام ديده مىشود كه خود درسى عملى براى ما محسوب مىشود. جنگهاى احد، خندق، جمل، صفين شاهد اين مدعا مىباشد كه به برخى اشاره مىكنيم:
يك- موانع طبيعى: حضرت على عليه السلام در بازگشت از جنگ جمل، هنگامىكه به زمين نامناسبى رسيد كه تحرك نيروها را مىگرفت دستور داد هر چه سريعتر از آن سرزمين دور شوند.
امام سجاد عليه السلام در اين باره چنين مىفرمايند:
هنگامى كه [حضرت] على عليه السلام از جنگ جمل بازمىگشت، به سرزمين پهناور «زوراء» رسيد، به لشكريان فرمود: اين سرزمين زوراء است. به سرعت بگذريد و از آن دور شويد. زيرا فرو رفتن در آن سريعتر از فرو رفتن ميخ در خاك غربال شده و نرم است. هنگامى كه حضرت در مسير به موضع ديگرى رسيد، پرسيد اين زمين چيست؟
گفتند: سرزمين «بحراء» است. فرمود: زمين شورهزارى است، از آن دور شويد و به سمت راست حركت كنيد. «١»