اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٠
محلهايى كه در جنگهاى صدر اسلام به آن توجه خاصّى شده انتخاب منطقه تجمّع است، اين منطقه نزديكى دشمن براى حمله برگزيده مىشد.
امير مؤمنان، على عليه السلام، در يك دستور كلّى شاخصها و ويژگىهاى بارز منطقه تجمع را چنين بيان مىكند:
وقتى بر دشمن فرود آمديد و يا او بر شما وارد شد، بايد منطقه تجمع خويش را در سينه تپهها و بلندىها يا دامنه كوهها و پايين نهرها قرار دهيد تا اين كه اينها براى شما پناهگاهى باشد و درگيرى شما با دشمن [تنها] از يك سو يا دو سو انجام گيرد. «١» ابن ابى الحديد در شرح اين نامه مىنويسد:
حضرت على عليه السلام به لشكريان دستور مىدهد در جايى فرود آييد (اردو بزنيد) كه درپشت شما بلندىها و نقاط مرتفع قرار گرفته باشد.
مانند: تپّههاى بزرگ، كوهها، پيچ نهرهايى كه براى لشكر نظير خندق باشد، تا از حمله شبانه و غافلگيرانه دشمن، از پشت سر درامان باشيد. «٢» نكته مهم در اين نامه بيان علّت استفاده از اين عوارض طبيعى است كه بايد مورد توجه و نظر فرماندهان قرار گيرد؛ زيرا موانع متعددند و نسبت به شيوههاى نبرد، كاربردى متفاوت دارند، امّا «علتِ استفاده» ثابت است:
«كَيما يَكُو اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ٦٣ ١ - اهميت شرايط جوى ص : ٦٢ نَ لَكُمْ رِدْءاً وَ دُونَكُمْ مَرَدّاً وَلْتَكُنْ مُقاتَلَتُكُمْ مِنْ وَجْهٍ