عمل كنيد، تا غافلگير نشويد. و به يكباره در هم نپيچيد. هر لشكرى كه با نيزه‌ها و سپرها چه روز و چه شب، خود را حفظ كرد، در دژ محكمى قرار گرفته است.
امروز اين عمل با استفاده از سيم خاردار، مين‌گذارى منطقه، كندن كانال و ...
انجام مى‌گيرد.
در شب عاشورا امام‌حسين عليه السلام نيز براى حفاظت از خيمه‌ها به‌ايجاد موانع پرداخت.
«آن حضرت به اصحاب دستور داد نى و بوته و هيزم جمع كنند. در پشت خيمه‌ها نيز نهرى وجود داشت كه شبانه آن را به‌صورت خندق درآورند. سپس هيزم‌ها و بوته‌ها را در خندق ريختند و گفتند: هرگاه دشمن به ما حمله كرد و با ما به نبرد پرداخت، آن را به آتش مى‌كشيم تا دشمن از پشت به ما حمله نكند و تنها از يك سو با دشمن بجنگيم.» «١» حفر خندق و پر كردن آن از هيزم جهت تأمين نيروهاى خودى صورت مى‌گرفته است. امروزه نيز از كانال‌هاى آب، ايجاد آتش با وسيله مواد نفتى و يا پر كردن كانال با قير و ... به‌عنوان موانع مصنوعى در پدافند استفاده مى‌شود.
دو نكته مهم نظامى از اين عمل حضرت برداشت مى‌شود:
يك- براى حفظ محل و منطقه تجمّع نيروها بايد به نحو احسن از موانع و عوارض طبيعى زمين استفاده كرد.
دو- موانع بايد متناسب با ابزار و ادوات جنگى دشمن باشد آن‌