اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٦

توجه خاص مبذول داشت و در صورت امكان از آن استفاده كرد.
البته در انتخاب عوارض حسّاس، حتماً بايد به نكاتى از جمله، نوع يگان، توجه خاص نمود. زيرا ممكن است براى يك يگان با توجه به وسايل و تجهيزاتش، عارضه‌اى نه‌تنها حسّاس نباشد، بلكه يك مانع باشد. به‌عنوان مثال، ارتفاعات داراى ديد و تير در منطقه‌اند، ولى اين مزيّت براى يگانى است كه بتواند بر آن مستقر شود، ولى براى يگان زرهى كه قادر نيست در آن جا مستقر گردد، به هيچ وجه نمى‌تواند مزّيتى داشته باشد و ممكن است ارتفاع باعث انحراف يا كاناليزه شدن يگان گردد.
در اين باره به مثالى از نبرد احد توجه كنيم: دشمن، اسب و شتر زيادى داشت. از اين رو از تحرّك خوبى برخوردار بود. وقتى رسول خدا صلى الله عليه و آله در دامنه كوه احد موضع گرفت، تنگه‌اى را در سمت چپ لشكر، حسّاس تشخيص داد و براى حفاظت از آن پنجاه تن از تيراندازان را به فرماندهى عَبْدُاللَّهِ بْنِ جُبَيْر مأمور كرد و به آنها فرمود: اسب سواران را از پشت سرِ ما دور كنيد تا دشمن از پشت سر حمله نكند. اگر ديديد مرغان آسمان جنازه‌هاى ما را تكّه تكّه كردند، موضع خود را رها نسازيد تا اين كه دستور من برسد و اگر ديديد دشمن را به هزيمت و شكست كشانده‌ايم، باز از جاى خود حركت نكنيد و اگر ديديد ما كشته مى‌شويم ما را يارى نكنيد و اگر ديديد به جمع كردن غنايم پرداخته‌ايم، با ما شريك نشويد. «١» چرا پيامبر صلى الله عليه و آله اين موضع را حسّاس تشخيص مى‌دهد و براى حفظ آن تأكيد مى‌كند؟ پاسخ روشن است زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله در دامنه كوه احد موضع گرفته بود و جناحين او به‌وسيله ارتفاعات حفاظت مى‌شد و مسلمانان‌