اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٥

مى‌كردند. امام حسين عليه السلام در روز عاشورا با شناختنى كه از گسترش دشمن داشت، نيروهايش را آرايش داد. «زُهَيْرِ بْنِ قين» را بر ميمنه و حبيب بن مظاهر را بر ميسره سپاه گماشت. «١» آنگاه با توجه به گسترش نيروهاى ابن سعد، به اصحاب خود فرمود:
گودالى همانند خندق، در اطراف مقر سپاه حفر كنيد و آتشى در آن برافروزيد تا نبرد با دشمن، از يك سو باشد. «٢» امير مؤمنان عليه السلام به فرماندهانش دستور داد:
«فَسَوُّوا صُفُوفَكُمْ كَالْبُنْيانِ الْمَرْصُوصِ وَ قَدِّمُوا الدَّارِعَ وَ اخِرُّوا الْحاسِرَ.» «٣» و صفوف خود را چون بنايى محكم بنيان نهيد و افراد زره‌پوش را در صف مقدّم ونيروهاى بى‌زره را پشت سر آنان قرار دهيد.
فرمان حضرت به اين‌گونه گسترش، شايد بدين خاطر بوده است كه زره‌پوش‌ها سپرى براى محافظت افراد بى‌زره باشند. البته ممكن است اين دستور با توجه به نوع گسترش لشكريان دشمن صورت گرفته باشد؛ زيرا معاويه دستور داده بود افراد زره‌پوش را جلو بيندازند و افراد بى‌زره را پشت سر آنان قرار دهند. «٤» همچنين در يكى از فرمان‌هاى حضرت به‌