اصطلاح نظامى آغاز تاريك روشن مى‌گويند. البته اين مسأله در موقع غروب خورشيد نيز موجود است كه با مشخص بودن زمان آن مى‌توان بهره‌بردارى لازم را به‌عمل آورد.
حضرت امير عليه السلام در نبرد ذات‌السّلاسل صبر كرد تا سپيده دميد. پس از به‌جاى آوردن نماز صبح، وقتى كه هوا به گرگ و ميش درآمد، دستور حمله را صادر فرمود. سربازان بر دشمن يورش بردند و با غافلگير ساختن دشمن، پيروزى را به‌دست آوردند. «١» خداوند از اين غزوه كه با يورش به مواضع دشمن در سپيده‌دم به پيروزى رسيد در قرآن چنين ياد مى‌كند:
«وَالْعادِياتِ ضَبْحاً فَالْمُورِياتِ قَدْحاً فَالْمُغيراتِ صُبْحاً فَاثَرْنَ بِهِ نَقْعاً فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً» «٢» سوگند به اسبان دونده (مجاهدان) درحالى كه نفس زنان به پيش مى‌روند. و سوگند به افروزندگان جرقه آتش (در برخورد سمهايشان با سنگهاى بيابان) و سوگند به هجوم‌آوران سپيده دم، كه گرد و غبار به هر سو پراكندند، و (ناگهان) در ميان دشمن ظاهر شدند.
٢- ٤- مهتاب‌ امروزه، علاوه بر مشخص كردن زمان روشنايى و تاريكى- كه عامل اصلى آن خورشيد است- به علّت نبرد در شب و داشتن وسايل ديده‌بانى در شب، بايد زمان طلوع و غروب ماه و مقدار روشنايى مهتاب نيز براى‌