اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٩
٢- ٢- پرسنل نظامى دشمن از مهمترين و ارزندهترين منابع اخبار و اطلاعات هنگام نبرد و پيش از آن، پرسنل نظامى دشمن (اسرا، پناهندگى و ...) هستند. اينان مىتوانند بسيارى از اطّلاعات مورد نياز را براى طرحريزى و يا هدايت عمليات در اختيار فرماندهى بگذارند.
معمولًا مىتوان از اين منبع اخبارى درباره يگانهاى دشمن، حركات، موقعيت، استعداد نفرات و تجهيزات، روحيه فرماندهان رابه دست آورد.
اسيران، منابع خوبى هستند كه ممكن است از ردههاى بالاى پرسنل دشمن مانند فرماندهان، عناصر جاسوسى و اطلاعاتى، و ردههاى پايين چون سربازان و ...، باشند كه مىتوان از هر كدام با شيوهاى خاص اخبار و اطّلاعات را بهدست آورد. نيز پناهندگان دشمن كه به مسلمانان پناهنده شدهاند، منابع اطّلاعاتى مناسبى هستند. اينان يا، خود داوطلبانه اخبارى را در اختيار قرار مىدهند و يا دست كم مىتوان از آنان كسب خبر كرد.
لشكريان اسلام در جنگ خيبر سه روز متوالى اطراف قلعه زبير جنگيدند، ليكن راهى به درون آن نيافتند. در اين ميان يكى از يهوديان به نام غزال به نيروهاى اسلام پناهنده شد و به رسول خدا صلى الله عليه و آله اطلاعات با ارزش داد، او گفت: اگر يك ماه هم در اين جا بمانى و اين دژ را در محاصره داشته باشى آنان تسليم نمىشوند؛ زيرا شبانه از آبراههاى زيرزمينى و كاريزها، آب به داخل حصار مىبرند و خود را از تو حفظ مىكنند؛ اگر راه آب آنان را مسدود نمايى درمانده و بيچاره مىشوند.
پيامبر صلى الله عليه و آله با كسب اين اطّلاعات، آبراهها و كاريزهاى دشمن را مسدود نمود. دشمن ناگزير براى مقابله، از دژ خارج شدند و در نبردى