اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣١

نيروها و امكانات خود را عليه دشمن بسيج نمايد و در برابر دشمن، تدابير و طرح‌هاى لازم را اتّخاذ كند. لازمه اين امر، آشنايى با علوم نظامى و داشتن تجربيات جنگى است.
تجربه: به گفته معصوم عليه السلام «التّجربة فوق العلم» تجربه فوق دانش است. چون نقاط قوت و ضعف يك عمل و كارآيى يك دانش در عمل به اثبات مى‌رسد. فرمانده كارآزموده و برخوردار از تجربه، يقيناً تأثير به‌سزايى در پيشبرد نبرد خواهد داشت، او قادر خواهد بود با تكيه به تجربيات خويش، گره‌هاى كورى را كه علم و دانش قادر به گشودن آن نيست، باز كند. و در ميدان نبرد دچار خدعه و فريب نگردد. شايد به همين جهت و به خاطر كاردانى مالك اشتر بود كه امير مؤمنان همه مأموريت‌هاى مشكل را به وى واگذار مى‌كرد و وى را در مقابل فرماندهان كارآزموده و كاردان دشمن قرار مى‌داد. «١» انعطاف‌پذيرى: از نقاط قوّت و ضعف فرماندهان دشمن «انعطاف‌پذيرى» يا «انعطاف‌ناپذيرى» آنها است. با فرماندهى كه «انعطاف‌پذير» است. مى‌توان مذاكره كرد. و با وعده و وعيد در روحيه جنگى‌اش تزلزل ايجاد كرد و او را تسليم و يا از جنگ منصرف نمود.
برخلاف فرمانده «انعطاف‌ناپذير» كه سرسختانه و مغرور مقاومت مى‌كند و حاضر به شنيدن هيچ سخن حقّى نيست. رسول خدا صلى الله عليه و آله با شناختى كه از «روحيه انعطاف‌پذيرى «مالك بن عوف»، آتش افروز جنگ «حنين» و «طايف»، داشت، به وى كه در دژ طائف به‌سر مى‌برد و با ثقيف همكارى مى‌نمود، چنين پيام فرستاد: اگر (مالك) اسلام بياورد، و به ما بپيوندد، من كسان او را (كه در حنين به اسارت درآمده بودند) آزاد مى‌سازم و يكصد شتر