اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٣

خويش فرمودند: طايفه «ازْدْ» از شما، در مقابل طايفه «ازْدْ» از اهل شام جنگ كند. به طايفه «خَثْعَمْ» نيز فرمودند: شما در برابر «خَثْعَمْ» از اهل شام مبارزه كنيد و مرا از جنگ با آنان بى‌نياز سازيد. آنگاه هر قبيله‌اى از اهل عراق را در برابر قبيله‌اى كه از اهل شام بود، مى‌گماشت. مگر قبيله‌هايى كه عدّه كمى در شام داشتند. در اين صورت هم نام آن طايفه را به كمك قبايل ديگر فرستاد. «١» بنابراين، با توجه به كيفيت آرايش نيروها و كسب اطّلاع حضرت على عليه السلام از اين آرايش، نيروهاى خود را در مقابل آنان آرايش داد.
انعطاف‌پذيرى:
قدرت مانور انعطاف‌پذيرى در عمل از نقاط قوّت نيروهاى رزمى به‌حساب مى‌آيد؛ زيرا هر چه انعطاف نيرو و يگان در عمليات بيشتر باشد، بهتر مى‌تواند به دشمن ضربه وارد كند. دشمن نيز در صورت زيركى و تيزهوشى، مى‌تواند اين كار را انجام دهد و از مانورها و طرح‌هاى مختلف استفاده كند. از اين رو، بايد قابليت انعطاف دشمن را در منطقه عمليات ارزيابى كرد.
فريب و خدعه:
از ديگر شيوه‌هاى موفق در عمليات، استفاده از تاكتيك‌هاى فريب‌دهنده است. در يك عمليات، هر يگانى كه بتواند به‌طور مطلوب فريب را در تاكتيك‌هاى خويش رعايت كند، نه‌تنها نقاط ضعف نيروها را مخفى مى‌نمايد، بلكه آنها را به نقاط قوّت تبديل مى‌كند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله مؤثرترين فريب‌ها را در غزوات خويش به‌كار مى‌گرفت. اسامة بن زيد گويد: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «الْحَرْبُ خُدْعَةٌ» «٢» ؛ جنگ همان خدعه و فريب است. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله براى رفتن به جنگ‌