عمليات روانى، از دست دادن فرماندهان و ... در تقويت يا تضعيف روحيه مؤثر است كه توجّه به آنها براى فرماندهان كارساز است.
٢- ٤- اطلاعات‌ فرماندهان نظامى، همواره در پى تحقّق دو اصل «غافلگيرى» و «تأمين» در جنگ هستند؛ زيرا رعايت اين دو اصل، نقش مهمّى در پيروزى دارد نخستين گام در غافلگيرى و برقرارى تأمين، به‌دست آوردن اطلاعات دقيق و جامع از دشمن و شناسايى دقيق عناصر اطّلاعاتى او و كيفيت كار آنان در جمع‌آورى اخبار است. هرگاه نيروهاى اطّلاعاتى دشمن نتوانند به كسب اطّلاعات لازم براى انجام عمليات بپردازند، مى‌توان آنان را غافلگير كرد. علاوه بر اين، اصل تأمين نيز هنگامى تحقق مى‌يابد كه راه‌هاى نفوذ و كسب خبر دشمن مسدود گردد.
از اين رو بايستى مراقب عناصر و عوامل خبريات دشمن بود و گشتى‌هاى شناسايى، ديدبانان، جاسوسان، و كليه راهكارهاى خبريات دشمن را زير نظر داشت اقداماتى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السلام در اين بستر به‌كار مى‌گرفتند و دشمنان را در كسب خبر ناكام مى‌گذاشتند، قابل دقّت مى‌باشد. بويژه مراقبت از جاسوسان دشمن كه حائز اهميت است آنان در ميان مسلمانان نفوذ مى‌كردند تا اطّلاعاتى براى كفّار كسب نمايند. پيامبر صلى الله عليه و آله، و ائمه معصومين عليهم السلام، براى پيشگيرى از كسب اطّلاعات به‌وسيله جاسوسان دشمن، اقداماتى انجام مى‌دادند كه چند نمونه از آنها را ذكر مى‌كنيم:
مُعاوِيَةِ بْنِ مُغَيْرَة از كسانى بود كه در جنگ احد شركت داشت و پس از