ديدگان شما گردد. «١» - روحيه‌ روحيّه، يكى ديگر از عواملى است كه تأثير به‌سزايى در پيروزى و شكست نيروها، دارد. روحيه، از انگيزه سرچشمه مى‌گيرد، هر چه‌انگيزه قوى‌تر باشد، روحيه نيز بالاتر خواهد بود. از علت‌هاى عمده شكست كفّار قريش، در جنگ با مسلمانان على‌رغم داشتن نيرو و امكانات بيشتر، «٢» روحيه ضعيف آنان بود. پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در مورد همه جنگ‌هايش بيان مى‌كند: نُصِرْتُ بِالرُّعْب (به‌واسطه ترس و رعبى كه در دل دشمنان افكنده شده بود، بر آنان پيروز شدم.)
عواملى قبل از شروع جنگ بدر روحيه مشركان را تضعيف و آنان را وحشت‌زده و بيمناك كرده بود. به‌عنوان مثال: خواب عاتكه قبل از حركت مشركان تأثير خود را در تضعيف روحيه قريش گذاشت. همچنين وقتى با خبر شدند كه آب رسانانشان به‌وسيله گشتى‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله اسير شده‌اند، سخت به وحشت افتادند، «٣» و باز هنگامى كه يكى از گشتى‌هاى آنان از مأموريت خويش بازگشت، خطاب به مشركان گفت: «شترهاى يثرب، بار مرگ بر پشت دارند.» آيا آنان (مسلمانان) را نمى‌بينيد كه چگونه دم فرو بسته و مثل افعى به خود مى‌پيچند. «٤» ديگرى گفت: من‌