«داخل بودن در زمره صالحان مرحله‌اى است فراتر از انجام عمل صالح كه سليمان از خدا اين را مى‌خواهد كه آنقدر مشمول عنايت پروردگار قرار گيرد كه صالح بودن از عملش فراتر رود و در درون جان و اعماق وجودش نفوذ كند و اين جزء به رحمت الهى امكان‌پذير نيست.»[١]

راستى بندۀ صالح خدا بودن چه گرانبها و گرانقدر است كه سليمان با آن حشمت و جاه و جلالش كه براى احدى جاى شك نبوده باز تقاضايش اين است كه خدا به رحمتش او را در خط بندگان صالح قرار دهد و از لغزشهائى كه هر زمان براى انسان مخصوصاً براى انسانى كه در رأس يك تشكيلات عظيم باشد امكان‌پذير است او را حفظ كند.

وقتى حضرت سليمان جسد بى جان فرزندش را بر تخت خود مشاهده كرد، قنّبه شد نبايد از اجنّه نسبت به فرزندش بترسد و نبايد براى حفظ او وى را به باد بسپارد و بايد بر خدا توكل و امور را به او واگذارد و تسليم اراده پروردگار شود از

توبه كرد و از پروردگار عالَم مغفرت خواست.

نكات آموزنده

١ - يكى از بهترين نشانه‌ها براى شناخت حاكمان الهى از حاكمان غير الهى اين است كه دسته دوم به هنگام رسيدن به قدرت، غرق غرور و غفلت مى‌شوند و همۀ ارزشهاى انسانى را به دست فراموشى سپرده، در خودگامگى سخت فرو مى‌روند اما حاكمان الهى به هنگام نيل به قدرت، بار سنگينى از مسئوليتها را بر دوش خود احساس مى‌كنند، بيش از هميشه به درگاه خدا روى مى‌آورند، و توانايى بر اداى رسالت خويش را از او مى‌طلبند همانگونه كه سليمان بعد از آنهمه قدرت، مهمترين چيزى كه از خدا تقاضا مى‌كند اداى شكر او و استفاه از اين مواهب در مسير رضاى او و آسايش بندگان خدا است. نكته قابل توجه اينكه انسان در تمام حالات بايد شكرگذار نعمتهاى خداوند باشد. و بود و نبود نعمت و قدرت در روحيه شكرگذارى او تأثير منفى نداشته باشد.

٢ - جالب اينكه سليمان با داشتن آن قدرت و حكومت بى نظير، تقاضايش از خدا اين است كه عمل صالح را به طور مداوم انجام دهد و از آن بالاتر در زمرۀ بندگان صالح خدا باشد. از اين تعبير استفاده مى‌شود كه اولاً هدف نهائى به دست آوردن قدرت، انجام عمل صالح است و عمل صالح نيز مقدمه‌اى است براى جلب خشنودى و رضاى خدا كه هدف نهائى همين است. ثانياً:

[١]- جمعى از نويسندگان، تفسير نمونه، ج ١٥، پيشين، ص ٤٣٣