ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٤ - نگرشى به زيارت آل ياسين
نگرشى به زيارت آل ياسين
السلام عليك يا خليفةالله و ناصر حقه.
سلام بر تو اى خليفه و جانشين خدا و ياور حق او.
سيد مجتبى بحرينى
قسمت چهارم
در اين جمله سلام، از دو مقام ديگر آن وجود مقدس سخن به ميان آمده است؛ يكى مقام خلافتاللهى، ديگرى منزلت ناصرى و يارىكنندگى حضرتش به حق پروردگار.
مقام نخست مقامى استبس رفيع. جايگاه بلندى است كه مخلوق و بندهاى به مقام خلافت و جانشينى ذات ربوبى نائل آيد و در حقش گفته شود خليفةالله.
خليفه را در لغت چنين معنى كردهاند:
من يخلف غيره و يقوم مقامه و السلطان الاعظم و فى الشرع: الامام الذى ليس فوقه امام.[١]
كسى كه جانشين ديگرى مىگردد و به جاى او مىنشيند و همچنين سلطان اعظم را خليفه گويند و در شرع امام و پيشوايى را مىگويند كه بالاتر از او پيشوايى نيست.
فيومى گويد:
خليفه در اصل خليف بوده بدون هاء؛ زيرا به معناى فاعل است و هاء آن براى مبالغه اضافه شده و بعضى گفتهاند: خليفةالله فقط به آدم و داود گفته مىشود؛ زيرا، آن دو نفر بصراحت چنين ناميده شدهاند.[٢]
جميع معانىاى كه براى خليفه ذكر شده استبر آن وجود مقدس به نحو اكمل و اتم صادق است. او مقام خلافت و جانشينى دارد؛ سلطان اعظمى است كه همه سلطنتهاى عظيم، حتى ملك و سلطنتهاى حقه چون ملك داوودى و سلطنتسليمانى، در كنار ملك و سلطنت او حقير است و كوچك؛ امام و پيشوايى است كه فوق او پيشوايى نيست.
آرى، آن وجود مقدس خليفةالله است. در اين مورد به ذكر يك حديثبسنده مىكنيم:
قال رسولالله، صلىالله عليهوآله: «يخرج المهدى على راسه غمامة فيها مناد ينادى: هذا المهدى خليفة الله فاتبعوه.»[٣]