مذهب خود را از افراد و غير معصوم (ع) گرفته‌اند و امّا شيعه كلّيه آموزه‌هاى دينى را از امامان معصوم (ع) فراگرفته‌اند. شيعه تحت تعليم امامان معصوم است و اهل سنّت عمده مبانى اعتقادى و فرعى را از اشخاص متعلّق به حدّاقل، قرن بعد از پيامبر (ص) مثل ابوحنيفه، احمد بن حنبل، مالك، شافعى مى‌گيرند. بنابراين از همين رهگذر اختلافاتى در فروعات فقهى و اصول اعتقادى داريم. ضمن اينكه در اصل توحيد، نبوّت، معاد و اصل نماز، روزه و مسائل ديگر اشتراكاتى داريم؛ امّا در مواردى هم مثلًا در صفات خدا، شرايط نبى و مباحثى، مثل رجعت، چگونگى نماز و روزه و ... اختلافاتى داريم؛

٥. با ارتحال جانسوز پيامبر اكرم (ص) و قطع ارتباط مسلمانان با غيب و وحى در اثر استفاده از رأى و اجتهاد شخصى، اختلاف‌هاى فراوانى بين مسلمانان به وجود آمد كه از جمله آنها، اختلاف در آوردن قلم و كاغذ طبق درخواست پيامبر (ص) پيش از وفات آن حضرت بود؛

٦. اختلاف ديگر در رحلت پيامبر اكرم (ص) اين بود كه آيا آن حضرت مى‌ميرد يا مثل حضرت عيسى (ع) به آسمان برده مى‌شود كه عمر بن خطّاب منكر رحلت آن حضرت بود!؛

٧. اختلاف در محلّ دفن آن حضرت؛

٨. اختلاف در «فدك» كه متعلّق به حضرت زهرا (س) بود و ... هر كدام از اختلاف‌هاى ياد شده براى اسلام و مسلمانان زيان‌هايى را در بر داشت؛ ولى مهم‌ترين و برجسته‌ترين اين اختلاف‌ها، بحث امامت و جانشينى پيامبر اكرم (ص) بود كه ساير اختلاف‌ها را تحت الشّعاع خود قرار داد.

در پايان چند عنوان كتاب براى كسب اطّلاعات بيشتر در اين باره معرفى مى‌گردند:

١. كتاب «عقايد شيعه» محمّدرضا مظفّر، ترجمه استشهادى؛

٢. كتاب «اجتهاد در مقابل نصّ» از سيّد عبدالحسين شرف الدّين؛

٣. «ملل و نحل» از جعفر سبحانى؛

٤. كتاب «معالم المدرستين» يا ترجمه آن به نام نشانه‌هاى دو مكتب از علّامه سيّد مرتضى عسگرى.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. سوره احزاب (٣٣)، آيه ٣٣.

[٢]. ر. ك: تفسير نمونه، آيت الله مكارم شيرازى و ديگران، ج ١٧، صص ٢٩٧- ٣٠٦، دارالكتب الاسلاميّه، تهران.