ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٧ - آيا جنّيان و فرشتگان هم منتظر ظهورند؟
پس از اتّفاقنظر در مورد امر نخست، مجالى براى اختلاف در مورد امر دوم باقى نمىماند؛ زيرا كه يادآور شديم، يكى از نتايج حديث سفينه، عصمت اهل بيت (ع) است. بنابراين، حضرت على، حضرت زهرا، امام حسن و امام حسين (ع) از خطا و لغزش مصون مىباشند و گفتار و رفتار آنان ملاك تشخيص حق از باطل است.
بنابراين پايه، هرگاه آنان عمل كسى را تخطئه كرده و از او ابراز نارضايتى كرده باشند، از زمره اهل بيت بيرون خواهد بود؛ چنانكه ساير امامان شيعه كه همگى از نسل امام حسين (ع) بودهاند و عصمت آنان يكى پس از ديگرى مورد تأييد آن حضرت بوده است، در زمره اهل بيت (ع) و حكم آنان را دارا خواهند بود.
پىنوشتها:
[١]. بخارى، صحيح، دارالمعرفه، ج ٤، ص ٢٤٨، كتاب الاحكام.
[٢]. مسلم، صحيح، داراحياء التراث العربى، ج ٣، كتاب الاماره، باب ١.
[٣]. به منتخب الاثر، فصل اوّل، باب اوّل رجوع شود.
[٤]. شيخ مسلم قندوزى حنفى، ينابيع المودّه، ص ٤٤٦.
[٥]. مسند احمد، ج ١، صص ٤٠٦- ٣٩٨.
[٦]. ينابيع المودّه، ص ٤٤٥.
[٧]. الصّواعق المحرّقه، فصل سوم، باب اوّل.
[٨]. سوره مائده (٥)، آيه ١٢.
[٩]. الميزان، ج ٥، ص ٢٤٠.
[١٠]. جهت آگاهى از رواياتى كه در آنها تعداد جانشينان پيامبر به تعداد نقباى بنىاسرائيل ذكر شده است، به منتخب الاثر، فصل اوّل، باب دوم رجوع شود.
[١١]. ينابيع المودّه، ص ٤٤٣، جهت آگاهى بيشتر از احاديث ديگر به منتخب الاثر، فصل اوّل، باب چهارم رجوع شود.
[١٢]. به باب ٦ و ٧ كتاب منتخب الاثر، رجوع شود، بيش از هفتاد حديث در اين باره نقل شده است.
[١٣]. محمّد ابراهيم جوينى خراسانى، محدّث و فقيه شافعى.
[١٤]. ينابيع المودّه، ص ٤٤١.
[١٥]. همان، صص ٤٤٣- ٤٤٢.
[١٦]. منتخب الاثر، فصل اوّل، باب هشتم.
[١٧]. كمال الدّين و تمام النّعمه، انتشارات جامعه مدرّسين، ص ٩١.
[١٨]. بنابر تحقيق مؤلّف «عبقات الانوار» مير حامد حسين هرندى، حديث سفينه، توسط نود نفر از مشاهير علماى اهل سنّت روايت شده است؛ چنانكه در كتاب «احقاق الحق» از افراد ديگرى نيز روايت شده است، امام شرفالدّين عاملى در كتاب «المراجعات» (مراجعه هشتم) آن را از كتاب المستدرك حاكم نيشابورى (ج سوم، ص ١٥١) نقل كرده است، حافظ سليمان حنفى نيز در كتاب «ينابيع الموده» (باب چهارم) آن را به طرق مختلف روايت كرده است.
آيا جنّيان و فرشتگان هم منتظر ظهورند؟
آيا زمين و پرندگان و حيوانات هم در انتظار ظهور حضرت هستند؟
آيا مىتوان گفت فرشتگان و جنّيان هم در انتظار به سر مىبرند؟
اگرچه ما به رواياتى كه دلالت بر منتظر بودن تمامى جنّيان و فرشتگان بكند، برخورد نكرديم؛ امّا اخبار و احاديث بسيارى بيانگر منتظر بودن گروهى از فرشتگان و اجنّه هستند.
١. أبان بن تغلب مىگويد: امام صادق (ع) فرمود:
«.. آنگاه كه او (حضرت قائم (عج)) پرچم رسول خدا (ص) را به اهتزاز درآورد، سيزده هزار و سيزده فرشته كه سالها منتظر ظهورش بودهاند، به زير پرچمش گرد مىآيند (و آماده نبرد مىشوند) همان فرشتگانى كه با نوح پيامبر (ع) در كشتى، با ابراهيم خليل (ع) در آتش و با عيسى (ع) هنگام عروج به آسمان همراه بودند».[١]
٢. امام باقر (ع) مىفرمايند:
«فرشتگانى كه در جنگ بدر به پيامبر (ص) يارى دادند، هنوز به آسمان بازنگشتهاند (منتظر ظهور حضرتند) تا اينكه حضرت صاحب الأمر را يارى رسانند و تعدادشان پنج هزار فرشته مىباشد».[٢]
٣. محمّد بن مسلم مىگويد:
«از امام صادق (ع) درباره ميراث علم و اندازه آن پرسيدم، حضرت در پاسخ فرمود: خداوند دو شهر يكى در شرق زمين و ديگرى در غرب آن دارد، در آن دو شهر، گروهى سكونت دارند كه نه ابليس را مىشناسند و نه از آفرينش او آگاهى دارند، هر چند مدّت يك بار با آنان ديدار مىكنم، آنان درباره مسائل مورد نياز و چگونگى دعا از ما مىپرسند و ما به آنان مىآموزيم، همچنين آنان درباره زمان ظهور حضرت قائم مى پرسند ... گروهى از آنان از روزى كه به انتظار حضرت قائم بودهاند، هرگز سلاح خود را بر زمين نگذاشتهاند و وضع آنان همين گونه بوده است، آنان از خداوند مىخواهند كه صاحب الامر را به آنان بنماياند».[٣]
٤. امام على (ع) مىفرمايند:
«... خداوند، حضرت مهدى (عج) را با فرشتگان، جنّ و شيعيان مخلص يارى مىكند».[٤]
با توجّه به اين روايات مىتوان بيان داشت كه هم فرشتگان و هم برخى از جنّيان و هم موجودات ناشناخته ديگرى در انتظار و چشم
به راهِ آمدن آن منجى عالم هستند.
آيا زمين و پرندگان و حيوانات هم در انتظار ظهور حضرت هستند؟
بر اساس روايات گوناگون، زمين، پرندگان، حيوانات درنده و ماهيان درياها هم در انتظار آمدن و ظهور حضرت حجّت هستند.
رسول خدا (ص) مىفرمايد:
«همه اهل آسمان و زمين، پرندگان، حيوانات درنده و ماهيان دريا از ظهور حضرت مهدى (عج) شاد و خرسند مىشوند».[٥]
آرى زمين هم منتظر ظهور قائم (عج) است تا تمام بركاتش را بيرون بريزد.
اميرالمؤمنين (ع) فرمود:
«زمين بشاشت خود را به سبب عدل ظاهر كند و آسمان باران خود را ببارد و درخت ميوه خود را افزون دهد و زمين گياه خود را برآورد و براى اهل زمين خود را زينت كند و وحوش ايمن باشند تا اينكه در همه اطراف زمين مانند چارپايان چرا كنند. زمين گنجهاى خود را ظاهر كند، پس قائم (عج) به مردم بگويد: بخوريد، گوارا باشد شما را به سبب آنچه در ايّام گذشته كرديد از عملها، پس مسلمانان اهل دين حقّند.»[٦]
پىنوشتها:
[١]. صدوق، كمال الدّين تمام النّعمه، ج ٢، ص ٦٧٢.
[٢]. حرّ عاملى، اثبات الهداه، قم، ج ٣، ص ٥٤٩.
[٣]. اثبات الهداه، ج ٣، ص ٥٢٣.
[٤]. حسينى، حصينى، الهدايه الكبرى، ١٤٠٦ ه ق، ص ٣١.
[٥]. و. ك، يوسف بن يحيى مقدّسى سلمى شافعى، عقد الدّرر فى اخبار المنتظر، ص ١٤٩ و ٨٤؛ ر ك، جلال الدين سيوطى، در المنثور، ج ٦، ص ٥٠.
[٦]. محمّد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٥٣، ص ٨٥- ٨٦، ب ٢٩، ح ٨٦.
منبع: تبيان