ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٦ - حديث سفينه و رهبرى اهل بيت (ع)
امامان دوازدهگانه به نام معرفى شدهاند؛ چنان كه مؤلّف كتاب «فرائد السّمطين»[١] از ابن عبّاس روايت كرده است كه:
فردى يهودى به نام نعثل نزد پيامبر (ص) آمد و مسائلى از او پرسيد و سرانجام مسلمان شد. يكى از مسائل او درباره تعداد و نام جانشينان پيامبر (ص) بود كه پيامبر پاسخ دادند: «تعداد جانشينان من دوازده نفرند» و آنها را به نام، به شرح زير معرفى كرد:
١. على بن ابى طالب؛ ٢. حسن بن على؛ ٣. حسين بن على؛ ٤. على بن الحسين؛ ٥. محمّد بن على؛ ٦. جعفر بن محمّد؛ ٧. موسى بن جعفر؛ ٨. على بن موسى؛ ٩. محمّد بن على؛ ١٠. على بن محمّد؛ ١١. حسن بن على؛ ١٢. مهدى فرزند امام يازدهم (ع).[٢]
نظير اين روايت را مؤلّف كتاب «مناقب» معروف به ابن المغازلى شافعى درباره فردى ديگر از يهود به نام جندل بن جناده نقل كرده است[٣] و در كتاب «منتخب الاثر» حدود پنجاه روايت در اين باره نقل شده است.[٤]
دليلى روشن بر امامت امامان شيعه
در اينجا دليلى روشن بر امامت امامان شيعه وجود دارد كه شيخ صدوق (ره) در كتاب «كمال الدّين» بيان نموده است و حاصل آن اين است كه يكى از دلايل نبوّت پيامبر اكرم (ص) اين بود كه آن حضرت بدون اينكه نزد كسى علم بياموزد، سرگذشت پيامبران و اقوام پيشين را مىدانست و اين مطلب، دليل روشنى بر صدق دعوى نبوّت او بود و اينكه او دانش خود را از عالم غيب مىآموخت.
امامان شيعه نيز از هيچ كس كسب دانش نكردند. با اين حال از همه مردم زمان خود به احكام دين و حوادث جهان داناتر بودند و به هر مسئلهاى كه از آنان سؤال مىشد، بىدرنگ و به بهترين وجه پاسخ مىگفتند. بنابراين، از اينجا روشن مىشود كه سرچشمه علم و دانش آنان، پيامبر اكرم (ص) و بالنتيجه جهان غيب بوده است.
بديهى است تنها چنين افرادى شايستهترين افراد براى احراز مقام امامت و جانشينى پيامبر اكرم (ص) مىباشند.[٥]
حديث سفينه و رهبرى اهل بيت (ع)
حديث سفينه، حديثى است از پيامبر درباره اهل بيت (ع). پيامبر (ص) در اين حديث، اهل بيت خود (ع) را به كشتى نوح (ع) تشبيه كرده و فرموده است:
متن حديث چنين است:
«انَّ مَثل اهْلِ بَيْتِى كَسَفِينَهِ نُوحَ مِنْ رَكِبَها نَجِى، وَ مَنْ تَخَلّفَ عَنْهَا غَرِقَ؛[٦]
به تحقيق، اهل بيت من (ع) همانند كشتى نوح (ع) هستند كه هر كس سوار آن شد، نجات يافت و هر كس از آن تخلف كرد، غرق شد.»
از تشبيه اهل بيت پيغمبر (ص) به كشتى نوح (ع) نتيجه مىگيريم كه دوستى اهل بيت و رجوع به آنان در احكام دين و پيروى از دستورهاى آنان، سبب نجات از گمراهى است؛ چنانكه تخلّف از آنان، مايه غرق شدن در درياى ضلالت و هلاكت است و اين همه در صورتى ميسّر است كه اهل بيت پيامبر (ص) از خطا و انحراف مصون باشند.
بنابراين، حديث سفينه بر مطالب زير دلالت مىكند:
١. امامت و رهبرى اهل بيت پيغمبر (ص) در مسائل اجتماعى؛
٢. مرجعيّت علمى آنان در تعاليم و احكام دينى؛
٣. معصوم بودن آنان از خطا و لغزش.
با توجّه به آنچه كه گفته شد، مىتوان نتيجه گرفت در اينكه حضرت على، حضرت زهرا و امام حسن و امام حسين (ع)، اهل بيت پيامبر (ص) هستند جاى شكّ و ترديدى نيست و كسى هم در آن اختلاف نكرده است، اختلاف در اين است كه آيا اهل بيت پيغمبر (ص) شامل همسران پيامبر (ص) هم مىشود يا نه؟