بدين طريق زمانى كه حضرت زهرا (س) از دنيا رفتند، مردم سراسيمه به خانه حضرت زهرا (س) مى‌آمدند و منتظر بيرون آمدن جنازه بودند كه على (ع) به ابوذر فرمودند: «برو و با صداى بلند اعلام كن كه برگردند؛ چرا كه تشييع جنازه دختر رسول خدا (ص) امشب صورت نمى‌گيرد و به تأخير افتاده است.» مردم كه متفرّق شدند حضرت على (ع) با كمك اسماء بدن حضرت را غسل و كفن كردند و در نيمه شب با عدّه‌اى از نزديكان و ياران خويش كه عبارت بودند از: سلمان، ابوذر، مقداد، عمّار، عبّاس، زبير و چند تن ديگر به همراه على (ع) جنازه دختر رسول خدا (ص) را شبانه تشييع كردند و شبانه به خاك سپردند و حضرت على (ع) قبر حضرت فاطمه (س) را هم‌سطح زمين كردند و حتّى روايت شده در چند نقطه در «بقيع»، حضرت قبر درست كردند تا دشمنان متوجّه نشوند كه قبر حضرت فاطمه (س) كدام يك است و اين راز مخفى ماندن قبر فاطمه (س) براى هميشه مانده است و كسانى هم كه حضور داشتند ديگر بعدها محلّ اختفاى قبر فاطمه (ع) را بيان نكردند.[١]

مرحوم شيخ صدوق درباره علّت دفن شبانه آن حضرت مى‌نويسد:

«على بن ابوحمزه از امام صادق (ع) پرسيد: چرا فاطمه را شب دفن كردند نه روز؟ فرمودند: «فاطمه (س) وصيّت كرده بود تا در شب وى را دفن كنند تا ابوبكر و عمر بر جنازه آن حضرت نماز نخوانند».»[٢]

مرحوم صاحب «مدارك» مى‌گويد:

«علّت مخفى بودن محلّ دفن فاطمه (س) آن گونه كه مخالف و موافق نقل كرده‌اند اين است كه آن حضرت به اميرمؤمنان (ع) سفارش كرد تا او را شبانه دفن كند تا آنان كه او را اذيّت كرده و از ارث پدرش محروم كرده بودند، بر وى نماز نخوانند.»[٣]

بنابراين با توجّه به مطالبى كه عرض شد، علّت مخفى ماندن قبر آن حضرت را مى‌توان در امور زير خلاصه كرد:

١. دشمنان و غاصبان حقّ آن مظلومه به قبر آن حضرت دسترسى نداشته باشند تا روزى درصدد نبش آن برنيانيد؛

٢. خود آن حضرت خواستند كه شبانه و مخفيانه دفن شوند كه به تبع آن قبرشان مخفى بماند؛

٣. با توجّه به محتواى وصيّت ايشان درباره دفنشان مى‌توان گفت كه مى‌خواستند با اين كار، افكار عمومى را بيدار كرده و مردم را نسبت به ظلم حكّام زمانشان نسبت به ايشان و على (ع) آگاه سازند و بنابراين اين سؤال را كه چرا قبر حضرت فاطمه (س) مخفى ماند را براى هميشه در اذهان مردم زنده نگه دارند.

در پايان نقل يك قضيه، خالى از لطف نيست: مرحوم آيت الله مرعشى نجفى از پدر بزرگوارش، مرحوم حاج سيّد محمود مرعشى نقل مى‌كردند كه آن مرحوم درصدد بود كه به هر وسيله‌اى كه ممكن باشد، محلّ دفن حضرت زهرا (س) را به دست آورد، به اين منظور ختم مجرّبى را آغاز مى‌كند و چهل شب آن را ادامه مى‌دهد، تا در شب چهلم به خدمت حضرت باقر (ع) يا حضرت صادق (ع) شرفياب مى‌شود، امام (ع) به ايشان مى‌فرمايد:

«به دامن كريمه اهل بيت (ع) پناه ببريد.» عرض مى‌كند: بلى من هم اين ختم را براى اين منظور گرفته‌ام كه قبر شريف بى‌بى را دقيقاً بدانم و به زيارتش بروم. امام (ع) فرمود: «منظور من قبر شريف حضرت معصومه (ع) در قم مى‌باشد.» سپس ادامه داد: «براى مصالحى خداوند اراده فرموده كه محلّ دفن حضرت فاطمه همواره مخفى بماند و بنابراين قبر حضرت معصومه (س) را تجلّيگاه قبر آن حضرت قرار داده است. هر جلال و جبروتى كه براى قبر شريف حضرت زهرا (س) مقدّر بود، خداوند متعال همان جلال و جبروت را بر قبر مطهّر حضرت معصومه (س) قرار داده است.»[٤]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. منبع: نشريه پرسمان، مرداد ١٣٨٢، ش ١١.

[٢]. حجّت الله نجفى رضوى اميرى، احتجاج الزهرا فاطمه، ص ٢١٠.

[٣]. خشاوى، شهين، زندگانى سياسى حضرت زهرا (س)، ص ٢٨٠.

[٤]. عاملى، سيّد جعفر مرتضى، رنج‌هاى زهرا (س)، ترجمه محمّد سپهرى، ص ٢٢٣.

[٥]. مجلسى، محمّدباقر، بحارالأنوار، ترجمه محمّدجواد نجفى، ص ١٩٥.

[٦]. شيخ صدوق، أبوجعفر محمّد بن على بن الحسين (متوفاى ٣٨١ ه. ق.)، علل الشّرايع، ج ١، ص ١٨٥، تحقيق: السيّد محمّد صادق بحرالعلوم.

[٧]. موسوى عاملى، سيّد محمّد بن على (متوفّاى ١٠٠٩ ه)، مدارك الأحكام فى شرح شرائع الاسلام، ج ٨، ص ٢٧٩.

٨. كريمه اهل بيت، ص ٤٣.