همه عوالم از برزخ و قيامت و آخرت اثبات نمود بطور دفعى و ابداعى و با مبناى و اصول (ان الصور الخيالية بل الصور الادراكية ليس حاله في موضوع النفس و لا في محل آخر و انما هى قائمة بالنفس قيام الفعل بالفاعل لا قيام المقبول بالقابل ... الى ان قال ان النفس ما دامت متعلقة بالبدن كان ابصاره بل احساسه مطلقا غير تخيليه لان في الاول يحتاج الى مادة خارجية و شرائط مخصوصة و في الثانى لا يفتقر اليها و اما عند خروجها عن هذا العالم فلا يبقى الفرق بين التخيل و الاحساس اذ القوة الخيالية هى خزانة الحس قد قويت و خرجت عن غبار البدن ... الى ان قال فتفعل النفس بقوته الخيالية ما تفعل بغيرها و ترى بين الخيال ما كانت تراه بعين الحس).

با اين دقت نمى‌توان استفاده‌اى نمود جز اينكه روح هنگام مفارقت از بدن داراى دو قوه دراكه يكى تعقل امور كليه و علوم و صور عقليه و علميه بطور كلى كه از امور مجرده و هيچ تعلق و ربطى بامور جزئيه ندارد.

و ديگرى نيروى خيال و صور حوادث و معانى كه نسبت بامور جزئيه خارجيه بطور محدود داشته و همه آنها از منشئات روح و بطور تمثيل در آن حاضر خواهد بود، هم چنان كه در دوره زندگى خاطراتى را در نظر دارد و زياده بر آن را هرگز نميتوان حاضر داشته باشد آن نيز بطور دائم در عالم برزخ و قيامت و آخرت كه لحظه‌اى تبدل و يا تحول پذير نباشد و اين قدر احاطه شهودى در عالم برزخ و قيامت كافى نيست از نظر اينكه هر يك از اعمال جوارحى و جانحى منبعث از درون و روان شخص خواهد بود و از شئون ذات و ذاتى روح بشمار خواهد آمد و كوچكترين حادثه و يا عملى و يا خاطره‌اى نبايد از سعه شهود خارج باشد و نقض غرض از عالم شهود و عالم جزاء خواهد بود.

و با توجه بمفاد كريمه‌ يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً و كريمه‌ وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً همه اين خصوصيات و زياده استفاده خواهد شد.

از جمله كلمه (يوم) عبارت از زمان نيست زيرا حضور و شهود روح بطور دائم‌