خاص يك منطقه نخواهد بود بلكه خصلتى فراگير دارد و جهان شمولى بى‌عدالتى را در اين عصر مى‌نمايد. چنين نكته‌اى به شيوه‌اى نمادين از عصرى سخن مى‌گويد كه انسان‌ها در كنار هم قرار گرفته‌اند و از وضعيت يكديگر در جهان، اطلاع مستقيم دارند. در روزگاران گذشته، به دليل فاصله جغرافيايى، وضعيت‌هاى گوناگونى در جوامع مختلف حاكم بود، اما در عصر مشرف به ظهور، چنين فاصله‌هايى كم‌اهميت مى‌شود. از اين‌روست كه مى‌توان به گسترش ظلم و بى‌عدالتى در سراسر جهان حكم نمود و تمامى جهانيان را در انتظار فرج تصور كرد. به تناسب چنين بحرانى است كه عدالت نيز گستره‌اى جهانى مى‌يابد.

فلسفه تاريخ و جايگاه فرج‌

آموزه فرج را از منظرى ديگر، يعنى نگرش اسلام به فلسفه تاريخ نيز مى‌توان بررسى كرد. منطق حركت، فرايند و سرانجام تاريخ، سه سوال اصلى و محورى حركت تاريخى است. بدون ترديد، سخن از عصرى طلايى و نجات بخش، آموزه‌اى به شمار مى‌رود كه نگاهى به سرانجام تاريخ بشرى دارد. تلقى‌ها و ديدگاه‌هاى مختلفى در هر سه عرصه فوق مطرح شده است.

در پاسخ به سرانجام و غايت تاريخ دو نگرش كلان" بدبينى به فرجام تاريخ" و" نگرش خوش‌بينانه به آينده" را مى‌توان از نگرشهاى اصلى در آينده شناسى دانست. هم‌چنين آينده شناسى از منظر چگونگى سير تاريخ نيز اهميت دارد. برخى از نگرش‌ها به تاريخ، بر اساس نگرش خطى شكل گرفته‌اند. برخى ديگر، حركت تاريخ را تنها به صورت حلقوى يا دورى دانسته‌اند. برخلاف نگرش‌هاى ماقبل اديان ابراهيمى كه بيشتر در اديان هندو و قبيله‌اى- بشرى شكل گرفته و به حركت دورى تاريخ معتقد بودند، در اديان ابراهيمى حركت تاريخ به صورت خطى است كه براى تاريخ سرانجامى‌