علم و دانش ٢٧ حرف است و همه آن‌چه تاكنون پيامبران آورده‌اند، تنها دو حرف آن است و مردم تاكنون جز با آن دو حرف آشنايى ندارند و هنگامى كه قائم ما قيام كند، ٢٥ حرف ديگر را بيرون آورده، آن را بين مردم نشر و گسترش مى‌دهد. و آن دو حرف را نيز ضميمه مى‌كند و مجموع ٢٧ حرف را ميان مردم منتشر مى‌سازد (مجلسى، ١٤١١: ج ٥٢، ٣٢٦).

آموزه فرج اسلامى، برخلاف دانش مدرن امروز بر عقلانيت خودبنياد متكى نيست و چنان ماكس وبر، عقلانيت ابزارى را جانشين عقلانيت ارزشى نمى‌داند و هم‌چون انسان مدرن تنها به فكر منافع و مصالح دنيوى نيست. در اسلام، عقلانيت با معنويت همراه است. براى نمونه، مى‌توان به روايت نخست كتاب شريف كافى اشاره كرد كه در آن عقل تمجيد مى‌شود و خداوند به عزت و جلال خود سوگند مى‌خورد كه آن را به محبوب‌ترين افراد نزد خويش اعطا مى‌كند. بر اين اساس، در عصر ظهور نيز چنين عقلانيتى براى همه انسان‌ها فراهم خواهد شد. در حديثى از امام باقر عليه السّلام آمده است كه هنگام قيام قائم، آن حضرت دست خويش را بر سر مردم گذاشته، خردها و آگاهى‌هاى آنها را مى‌افزايد (مجلسى، همان، ٣٣٦).

٤. جهان شمولى فرج اسلامى‌

؛ يكى ديگر از ويژگى‌هاى بارز فرج اسلامى، پيام جهان شمول آن براى تمامى انسان‌هاست. برخلاف آموزه‌هاى موعود گرايى، برخى از اديان مانند يهود كه فرج را تنها براى قوم يا گروه خاصى مى‌دانند، فرج اسلامى ويژگى فراگير و جهان‌شمول دارد، و از اين روى، تمامى انسان‌ها را در بر مى‌گيرد. اين بدان جهت است كه خداوند دين خود را براى تمامى انسان‌ها ارزانى داشته و همه را به دين واحدى دعوت كرده است. طبق تصريح قرآن، دين در نزد خداوند واحد و همان اسلام است.

بدين ترتيب، فرج تمامى انسان‌ها را شامل خواهد شد و رفع ظلم و ستم و گسترش عدالت و حكمت با پذيرش اسلام از سوى تمامى مردم جهان‌