با بررسى آيات قرآن و روايات ائمه‌اطهار (عليهم السلام) درمى‌يابيم كه به يك اعتبار و تقسيم‌بندى، جامعه و حكومت اسلامى سه نوع دشمن دارد كه بين آنها نوعى ائتلاف آشكار و پنهان برقرار است: كافرين، منافقين و قاعدين.

نمايش تصوير

«كفر» در لغت به معناى پوشاندن شي‌ء است و كافر در عرف دين به كسى گفته مى‌شود كه وحدانيت يا نبوت يا شريعت و يا هر سه را انكار كند.[١] كفار نيز انواعى دارند كه قرآن‌مجيد مهم‌ترين آنها را اين‌گونه معرفى مى‌نمايد:

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا ...؛[٢] مسلّماً يهوديان و كسانى را كه شرك ورزيده‌اند، دشمن‌ترين مردم نسبت به مؤمنان خواهى يافت.

همچنين مى‌فرمايد:

إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِينًا؛[٣] چرا كه كافران پيوسته براى شما دشمنى آشكارند.

«منافق» كسى است كه در باطنْ كافر است و در ظاهر مسلمان.[٤] قرآن مجيد منافقان را جريان خطرناكى در جامعه اسلامى مى‌داند كه خطرناك‌تر از مشركان و كافران‌اند. از

[١]. سيدعلى‌اكبر قرشى، قاموس قرآن، ج ٦، ص ١٢٢.

[٢]. مائده( ٥): ٨٢.

[٣]. نساء( ٤): ١٠١.

[٤]. سيدعلى‌اكبر قرشى، قاموس قرآن، ج ٧، ص ٩٨.