اينك با پديده انقلاب اسلامى به تحوّل بزرگى در ساختار حكومتى رسيده‌و از پادشاهانى با «تفريحات و عيّاشى شبانه» به رهبرانى با «تهجّد شبانه» تغيير يافته‌ايم. كافى است اشخاصى همانند رضاشاه و محمدرضا شاه را درخصوص افكار و رفتار با شخصيت‌هايى همانند حضرت امام‌خمينى (قدس سره) و حضرت آيت‌الله خامنه‌اى- مدظله‌العالى- در بالاترين مقام حكومتى و از سويى نخست‌وزيران و صاحب‌منصبان دوره پهلوى همانند اسدالله علم، هويدا، منصور و آموزگار را با شهيدانى چون رجايى، باهنر، بهشتى، مطهرى، چمران و امروز احمدى‌نژاد بسنجيم تا دگرگونى در ساختار حكومتى را نيك‌تر دريابيم.

٣. فساد مالى‌

از ديگر عوامل قيام مردم ايران عليه رژيم پهلوى و بروز انقلاب اسلامى، «فساد مالى» گسترده در ساختار حكومت پهلوى بود. نيكى آر. كدى، محقق آمريكايى در اين‌باره مى‌نويسد:

فساد مالى در دربار خاندان پهلوى و طبقه ممتاز جامعه به حدى زياد بود كه سهم عمده‌اى در افزايش مخالفت توده‌هاى عظيم مردم داشت.[٢]

در اينجا به بررسى ابعاد فساد مالى در عصر پهلوى و تغييرات و تحولات آن در نظام جمهورى اسلامى مى‌پردازيم:

نمايش تصوير

جدول (٣): بررسى تغييرات فساد مالى در اقتصاد ايران‌

فساد مالى در ساختار حكومت پهلوى را مى‌توان از دوسو كاويد كه بدان مى‌پردازيم.

[١]. بنگريد به: حسين فردوست، ظهور و سقوط سلطنت پهلوى، ج ٢، ص ٣٩٧- ٣٩٥؛ مركز بررسى اسناد تاريخى وزارت اطلاعات، رجال عصر پهلوى به روايت اسناد ساواك( اميرعباس هويدا)؛ ابراهيم ذوالفقارى، قصه هويدا.

[٢]. نيكى آر. كدى، ريشه‌هاى انقلاب ايران، ص ٢٩٨.