دو. در دوره پهلوى، پنج گونه همكارى در زمينه نيروهاى مسلح با غرب به‌ويژه آمريكا، انگليس و رژيم صهيونيستى صورت گرفت: آموزش نظامى، خريد تسليحات نظامى، اعطاى پايگاه نظامى، همكارى امنيتى و جاسوسى و نيز عمليات نظامى به صورت پنهان و آشكار در ديگر كشورها در راستاى منافع غرب.

شاه براى خوش‌خدمتى به غرب، بارها تجهيزات و امكانات نظامى ايران و حتى جوانان و سربازان اين كشور را در تهاجم نظامى به ديگر كشورها به‌كار گرفت. براى نمونه، مداخله نظامى شاه از سال ١٣٥٢ در عمان‌براى مقابله با شورشيان كمونيست- كه عليه پادشاه آن كشور با حمايت شوروى اقداماتى انجام داده بودند- تا جايى پيش رفت كه حدود ٤٠ هزار نفر از نيروهاى مسلح ايران در ظُفّار به كشتن افرادى پرداختند كه منافع انگليس و آمريكا را به خطر افكنده بودند و از اين‌سو صدها كشته نيز براى ملت ايران درپى آورد. ارسال تجهيزات نظامى از سوى ايران به يمن شمالى، مراكش، اردن و زئير، درگيرى نظامى ايران در سومالى، عمليات نظامى ايران عليه ناراضيان بلوچ در پاكستان، ارسال جت‌هاى فانتوم از سوى ايران براى حفظ رئيس‌جمهور وان‌تيو در ويتنام جنوبى، استفاده آمريكاييان از هواپيماهاى ايران براى عمليات نظامى و كشتن مردم در جنگ ويتنام و نيز كمك نظامى ايران به رژيم صهيونيستى در تصرف سرزمين فلسطين و كشتن مردان آن سرزمين تنها بخشى از صدها دخالت نظامى ايران در دوره پهلوى در راستاى منافع غرب بود.[١]

تاج‌الملوك، همسر اول رضاخان و مادر محمدرضا شاه مى‌گويد:

يك روز محمدرضا كه خيلى ناراحت بود، به من گفت: مادر جان! مردشور اين سلطنت را ببرد كه من، شاه و فرمانده كل‌قوا هستم و بدون اطلاع من هواپيماهاى ما را برده‌اند ويتنام! آن موقع جنگ ويتنام بود و آمريكايى‌ها كه از قديم در ايران [نيروى‌] نظامى داشتند، هر وقت احتياج پيدا مى‌كردند، از پايگاه‌هاى ايران و امكانات ايران با صلاح‌ديد خود استفاده مى‌كردند براى پشتيبانى نيروهاى خودشان در ويتنام. بماند كه چقدر سوخت مجانى مى‌زدند و اصلًا كل بنزين هواپيماها و سوخت كشتى‌هايشان را از ايران مى‌بردند.[٢]

[١]. بنگريد به: مسعود بهنود، دولت‌هاى ايران از سيد ضياء تا بختيار، ص ٥٨٨- ٥٨٥؛ جمعى از نويسندگان، انقلاب اسلامى و چرايى و چگونگى رخداد آن، ص ١١٢ و ١١٣.

[٢]. روزنامه كيهان، ٢٩/ ١٠/ ٨١، ص ٣.