ايران؛ ديروز، امروز، فردا - نصرى، محسن - الصفحة ٦٣
من وقتى به دكتر مصدق مراجعه كردم و گفتم چرا [با] فداييان اسلام و نواب صفوى- با توجه به اينكه شما مىدانيد گلوله اين برادران بود كه مسير تاريخ را عوض كرده- اختلاف داريد، دكتر مصدق گفت: آنها احكام اسلام را مىخواهند و من نمىتوانم احكام اسلام را اجرا كنم. اين را بگذاريد براييك روز ديگر؛ براى كابينه بعد از من![١]
در صورتى كه جبهه ملىها به فداييان اسلام قول داده بودند كه اگر رزمآرا را بكشيد، ما با تشكيل دولت، قوانين اسلامى را اجرا خواهيم كرد.
از سوى ديگر، برخى اشتباهات دكتر مصدق ازجمله استعفاى ناگهانى در ٢٥ تير ١٣٣١، انتصاب افراد وابسته به بيگانگان به مسئوليتهاى دولتى، انحلال مجلس هفدهم و از همه مهمتر اعتماد به آمريكا به جاى اتكا به ملت ايران در تحقق و اجراى قانون ملى شدن نفت، مسير را به سمتى برد كه كودتاى ٢٨ مرداد ٣٢ پديد آمد. دكتر مصدق در ٤٥ روز سفر به آمريكا با مسئولان مختلف آمريكا ديدار كرد و از آنان كمك طلبيد! او در طول نخستوزيرى خود بارها با رؤساى جمهور آمريكا مكاتبه نمود و اصل ٤ ترومن را در ايران ايجاد كرد و حتى منزل خود در خيابان كاخ (فلسطين كنونى) را در اختيار آمريكاييان قرار داد.[٢] دكتر مصدق در پاسخ به نامه ترومن، رئيسجمهور آمريكا نوشت:
ملت و دولت ايران همواره كشورهاى متحد آمريكا را دوست صميمى و خيرخواه خود مىدانند و به اين دوستى مستظهرند.[٣]
او طى نامه ديگرى مىنويسد:
دولت و ملت آمريكا در گذشته نشان دادهاند كه نه خود سياست استعمارى دارند و نه اين سياست را از ديگران مىپسندند. ايرانيان، مردم آمريكا را حامى حق و عدالت و آزادى ملل مىشناسند و طرفدار توسعه روابط دوستانه با آمريكا هستند.[٤]
[١]. مؤسسه فرهنگى قدر ولايت، نقش روشنفكران وابسته، ج ٧( دكتر محمد مصدق)، ص ٢٥٤.
[٢]. سيدحسن آيت، چهره حقيقى مصدقالسلطنه، ص ٧٥- ٦٥.
[٣]. محمد تركمان، نامههاى دكترمصدق، ج ١، ص ١٦٨.
[٤]. نطقها و مكتوبات دكتر محمد مصدق، ج ٢، دفتر سوم، ص ٦٢.