ايران؛ ديروز، امروز، فردا - نصرى، محسن - الصفحة ١٨١
اين جشن، هنر اصيل و سنتى تمام نقاط جهان را به ايران آورد![١]
محمدرضا شاه نيز در كتاب پاسخ به تاريخ چنين نوشت:
... ما روحاً حالت ضدارتجاعى داشتيم و شهبانو نيروى محركه هنر مدرن و جشنوارههاى تئاترى بود كه جسورترين و پيشروترين هنرمندان را گردمىآورد.[٢]
به هر روى، دربار پهلوى و افرادى همانند فرح پهلوى و اشرف پهلوى كه نفوذ زيادى بر محمدرضا شاه داشتند، نهتنها خود در اوج فساد بودند، بلكه جامعه ايرانى را نيز به ابتذال و بىهويتى كشاندند.[٣]
درباره هنر «عكاسى» نيز تنها به يك نمونه مىپردازيم: يكى از روزنامهنگارانى كه حدود بيست سال از فعاليت حرفهاىاش در روزگار پهلوى گذشته و شاهد حوادث گوناگونى بوده است، چنين نقل مىكند:
... از ديگر اماكن فساد مرتبط با دفتر فرح، «كارگاه نمايش» يا به قول حضراتِ روشنفكر «وُرك شاپ» محل اجراى تئاترهاى تجربى بود. اين مركز به دستور فرح پهلوى در خيابان جمهورى كنونى ايجاد شده بود كه گاهى هم بر در و ديوار آن نمايشگاه نقاشى يا عكس ترتيب مىيافت ... «آشور بانىپال بابلا» عكسهايى در قطع بسيار بزرگ از ... خود تهيه كرده و بر در و ديوار سالن كارگاه نمايش آويخته بود. همچنين در زمان برگزارى اين نمايشگاه، بروشور و اعلاميههاى تبليغاتى متعددى تهيه و در بين مردم توزيع مىشد ... فرح پهلوى از اين نمايشگاه عكس نيز ديدن كرد و آشوربانىپال بابلا را مورد تفقد و عنايات خاص قرار داد. من در جريان بازديد فرح از نمايشگاه حضور داشتم. او خيلى معمولى و بدون ذرهاى شرم به تماشاى اين تصويرها پرداخت و درباره برخى از عكسها و درجه ديافراگم و نور و سرعت دوربين و چگونگى زاويه آن از آشوربانىپال سؤالهايى مىكرد و معمولًا در پايان برگزارى اينگونه مراسم و نمايشگاهها كه آن را ترافيك انديشه مىناميد، ابراز خوشحالى مىنمود ....[٤]
هنگامىكه برخى به اين هنرنماييعصر پهلوى اعتراض كردند، نويسندهاى بهنام
[١]. ويليام شوكراس، آخرين سفر شاه، ص ١١٥.
[٢]. محمدرضا پهلوى، پاسخ به تاريخ، ص ٢٢٥.
[٣]. بنگريد به: روزنامه كيهان، ١٤/ ١١/ ١٣٨٥ تا ١٨/ ٢/ ١٣٨٦، پاورقى نيمه پنهان( اشرف پهلوى).
[٤]. روزنامه كيهان، ٦/ ١٠/ ١٣٨٣، ص ٨.