آنچه گفتيم، تنها بخشى از عملكرد نيروهاى مسلح در رژيم پهلوى بود. اما انقلاب اسلامى ايران، تحولى بزرگ در ساختار نظامى ايران ايجاد كرد. بى‌گمان عملكرد نيروهاى مسلح امروز در قالب ارتش جمهورى اسلامى، سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و بسيج مردمى را مى‌توان در حماسه بزرگ و بى‌نظير «دفاع مقدس» ارزيابى نمود. از سوى ديگر، اقتدار نيروهاى مسلح ايران اسلامى نيز موجب ايجاد بازدارندگى در برابر دشمنان اين ملت گرديده است.

تحليل دفاع مقدس‌

براى روشن‌تر شدن تحول عظيم در ساختار نظامى- امنيتى كشور به‌اختصار افتخار ملى «دفاع مقدس» را در قالب پاسخ به سه پرسش بررسى مى‌كنيم.[١]

١. چرا به جمهورى اسلامى ايران تهاجم نظامى صورت گرفت؟

پيروزى انقلاب اسلامى ايران و پايان يافتن سلطه غرب بر ايران و قطع شدن دست چپاول آنان از اين كشور، موجب شد استكبار جهانى و صهيونيسم بين‌الملل توطئه‌ها و تهديدات گوناگونى را عليه ايران رقم زند؛ همچون ايجاد آشوب و شورش، كشتن مردم در كردستان، خوزستان، بلوچستان، گنبد و تركمن‌صحرا و درپى آن حركات سازمان منافقين در ديگر شهرها، كودتاهاى متعدد، محاصره اقتصادى، حركات تروريستى و به شهادت رساندن ياران انقلاب و نيز تهاجم نظامى آمريكا در صحراى طبس كه با امداد غيبى خنثى شد. آنان چون از اين اقدامات طرْفى نبستند، به تهاجم نظامى گسترده‌اى دست زدند تا بر «ايران» و «ايمان» ما چيره گردند.

طراحى عمليات نظامى عليه انقلاب اسلامى در شرايطى صورت گرفت كه هنوز انقلاب اسلامى پيروز نشده بود. هارولد براون، وزير دفاع آمريكا در دولت كارتر حدود يك ماه پيش از پيروزى انقلاب اسلامى مى‌گويد:

[١]. بنگريد به: محسن نصرى، سفرنامه عشق.