امام سجاد در آيينه شعر فارسى - نقوى، محمد باقر - الصفحة ٥٨ - ملاعبدالرزق فياض لاهيجى

ملاعبدالرزق فياض لاهيجى‌

وى متوفى به سال ١٠٧٢ ه. ق متكلم و اديب وشاعر ايرانى و شاگرد ملاصدرا و ملامحسن فيض كاشانى است. ديوان شعر فياض از آثار مهم ادبى- عرفانى وى به شمار مى رود. تذكره نويسان عهد صفوى طبع شعر او را ستوده‌اند. تذكره مخزن الغرائب ميگويد «وى در شاعرى نيز دستگاه قوى داشته و داراى معنى خاص بسيار است.»[١] وى در سبك هندى شعر مى‌گفته و ديوان شعر او دوازده هزار بيت دارد.[٢]

بسيارى از اشعار او مدح و منقبت ائمه (ع) است كه البته بيشترين اين مدايح به حضرت على (ع) اختصاص دارد.[٣] از مشخصات آشكار اشعار فياض بهره گيرى وى از بسيارى از اصطلاحات فلسفى و كلامى در آنهاست.[٤]

همچنين ميان فيض و فياض مكتوباتى منظوم رد و بدل شده است.[٥] مثنوى سام و بهرام از ديگر آثار منظوم وى است. اين اثر منظومه‌اى عرفاى است كه ضمن روايت داستانى اجتماعى، سياسى و تاريخى داراى صبغه‌اى عرفانى- فلسفى است و عشق الهى و حب به ائمه (ع) در آن ديده مى‌شود.[٦] او در قصيده اى اين چنين به ستايش امام سجاد (ع) پرداخته است:

[١] - هاشمى سنديلوى، تذكره مخزن الغرائب، ج ٤، ص ٤٨٨.

[٢] - لاهيجى، ديوان فياض لاهيجى، از مقدمه امير بانوى كريمى، انتشارات دانشگاه تهران ١٣٧٢. ص ٢٣.

[٣] - همان، ص ٢٤.

[٤] - همان،، ص ٢٧.

[٥] - نامه فيض در: ديوان ملامحمد محسن فيض كاشانى، ج ٢، ص ١٠٢٣ غزل شماره ٦٤٨ و نامه فياض در: ديوان فياض لاهيجى، ص ٧٨٤، غزل شماره ٦٩٤.

[٦] - لاهيجى، منظومه سام و بهرام لاهيجى، ص ١٤، از مقدمه نوايى، ملك زاده.