دانشنامه فرهنگ مردم ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٦ - انیس الادباء و الاطفال

انیس الادباء و الاطفال

اَنیسُ الْاُدَبا ءِ وَ الْاَطْفال، نوشتۀ عبدالحمید بن صدرالمتألهین معتمدالسلطان، حاجی میرزا عبدالباقی اعتضادالاطبا به سال ١٣١٩ق / ١٩٠١م. وی از پزشکان صاحب‌نام عصر ناصرالدین شاه و پدر خلیل‌خان ثقفی ملقب به اعلم‌الدوله، نخستین رئیس بلدیۀ تهران است. مؤلف در آغاز کتاب اشاره نموده که این کتاب شامل نصایح و آداب و حکایاتی است که برخی از آنها را از افسانه‌های اِزوپ انتخاب، و ترجمه کرده است (عبدالحمید، ٢-٣).
تقریباً عموم حکایتهای این مجموعه داستان حیوانات (فابل) است که در اخلاق مصور هم آمده است. این کتاب شامل ٦٠ پند و حکایت به‌همراه ٢٥ تصویر است. نثر اثر بسیار ضعیف و سست و از نظر ساختار و جمله‌بندی تحت تأثیر متن انگلیسی است. ١٦ بخش اول کتاب آموزه و تعلیم است و از شمارۀ ١٧ به بعد نویسنده قالب حکایت و داستان را برای بیان آموزه‌ها انتخاب کرده است. در پایان هر حکایت اشعاری به‌ویژه از بوستان و گلستان سعدی انتخاب شده است.

مأخذ

عبدالحمید بن اعتضاد الاطبا، انیس الادباء و الاطفال، چ سنگی، تهران، ١٣١٩ق.‌

حسن ذوالفقاری