تفسير الأمثل
(١)
٢ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٦ ص
(٥)
٨ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
١٤ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
١٧ ص
(١٠)
١٧ ص
(١١)
٢٢ ص
(١٢)
٢٢ ص
(١٣)
٣٠ ص
(١٤)
٣٠ ص
(١٥)
٣٥ ص
(١٦)
٣٨ ص
(١٧)
٣٨ ص
(١٨)
٤٤ ص
(١٩)
٤٤ ص
(٢٠)
٤٥ ص
(٢١)
٤٥ ص
(٢٢)
٤٧ ص
(٢٣)
٤٧ ص
(٢٤)
٥١ ص
(٢٥)
٥١ ص
(٢٦)
٥٢ ص
(٢٧)
٥٤ ص
(٢٨)
٥٤ ص
(٢٩)
٥٦ ص
(٣٠)
٥٦ ص
(٣١)
٦٠ ص
(٣٢)
٦٠ ص
(٣٣)
٦٣ ص
(٣٤)
٦٣ ص
(٣٥)
٦٤ ص
(٣٦)
٦٥ ص
(٣٧)
٦٥ ص
(٣٨)
٦٩ ص
(٣٩)
٧١ ص
(٤٠)
٧١ ص
(٤١)
٧٧ ص
(٤٢)
٧٩ ص
(٤٣)
٧٩ ص
(٤٤)
٨٣ ص
(٤٥)
٨٥ ص
(٤٦)
٨٥ ص
(٤٧)
٨٦ ص
(٤٨)
٨٨ ص
(٤٩)
٨٨ ص
(٥٠)
٩٤ ص
(٥١)
٩٦ ص
(٥٢)
٩٦ ص
(٥٣)
١٠٠ ص
(٥٤)
١٠٠ ص
(٥٥)
١٠٥ ص
(٥٦)
١٠٥ ص
(٥٧)
١٠٦ ص
(٥٨)
١٠٨ ص
(٥٩)
١٠٨ ص
(٦٠)
١١٢ ص
(٦١)
١١٢ ص
(٦٢)
١١٧ ص
(٦٣)
١١٧ ص
(٦٤)
١٢٢ ص
(٦٥)
١٢٢ ص
(٦٦)
١٢٤ ص
(٦٧)
١٢٧ ص
(٦٨)
١٢٧ ص
(٦٩)
١٣١ ص
(٧٠)
١٣١ ص
(٧١)
١٣٢ ص
(٧٢)
١٣٣ ص
(٧٣)
١٣٣ ص
(٧٤)
١٤١ ص
(٧٥)
١٤١ ص
(٧٦)
١٤٦ ص
(٧٧)
١٤٦ ص
(٧٨)
١٤٦ ص
(٧٩)
١٤٨ ص
(٨٠)
١٤٨ ص
(٨١)
١٥١ ص
(٨٢)
١٥١ ص
(٨٣)
١٥٢ ص
(٨٤)
١٥٤ ص
(٨٥)
١٥٥ ص
(٨٦)
١٥٥ ص
(٨٧)
١٥٧ ص
(٨٨)
١٥٧ ص
(٨٩)
١٦٢ ص
(٩٠)
١٦٢ ص
(٩١)
١٦٦ ص
(٩٢)
١٦٦ ص
(٩٣)
١٧١ ص
(٩٤)
١٧٣ ص
(٩٥)
١٧٥ ص
(٩٦)
١٧٨ ص
(٩٧)
١٧٨ ص
(٩٨)
١٨٠ ص
(٩٩)
١٨٣ ص
(١٠٠)
١٨٣ ص
(١٠١)
١٨٧ ص
(١٠٢)
١٨٧ ص
(١٠٣)
١٨٨ ص
(١٠٤)
١٨٩ ص
(١٠٥)
١٩٠ ص
(١٠٦)
١٩٢ ص
(١٠٧)
١٩٤ ص
(١٠٨)
١٩٧ ص
(١٠٩)
١٩٧ ص
(١١٠)
٢٠٠ ص
(١١١)
٢٠٠ ص
(١١٢)
٢٠١ ص
(١١٣)
٢٠١ ص
(١١٤)
٢٠٢ ص
(١١٥)
٢٠٧ ص
(١١٦)
٢٠٧ ص
(١١٧)
٢١٤ ص
(١١٨)
٢١٤ ص
(١١٩)
٢١٦ ص
(١٢٠)
٢١٦ ص
(١٢١)
٢٢٣ ص
(١٢٢)
٢٢٣ ص
(١٢٣)
٢٢٨ ص
(١٢٤)
٢٢٨ ص
(١٢٥)
٢٣٤ ص
(١٢٦)
٢٣٤ ص
(١٢٧)
٢٣٧ ص
(١٢٨)
٢٣٧ ص
(١٢٩)
٢٤٥ ص
(١٣٠)
٢٤٥ ص
(١٣١)
٢٤٩ ص
(١٣٢)
٢٤٩ ص
(١٣٣)
٢٥٠ ص
(١٣٤)
٢٥٢ ص
(١٣٥)
٢٥٣ ص
(١٣٦)
٢٥٣ ص
(١٣٧)
٢٥٧ ص
(١٣٨)
٢٥٧ ص
(١٣٩)
٢٦١ ص
(١٤٠)
٢٦١ ص
(١٤١)
٢٦٥ ص
(١٤٢)
٢٦٥ ص
(١٤٣)
٢٦٨ ص
(١٤٤)
٢٦٨ ص
(١٤٥)
٢٧٣ ص
(١٤٦)
٢٧٣ ص
(١٤٧)
٢٧٤ ص
(١٤٨)
٢٧٥ ص
(١٤٩)
٢٧٧ ص
(١٥٠)
٢٧٧ ص
(١٥١)
٢٨١ ص
(١٥٢)
٢٨١ ص
(١٥٣)
٢٨٣ ص
(١٥٤)
٢٨٥ ص
(١٥٥)
٢٩٠ ص
(١٥٦)
٢٩٠ ص
(١٥٧)
٢٩٥ ص
(١٥٨)
٢٩٥ ص
(١٥٩)
٢٩٧ ص
(١٦٠)
٢٩٧ ص
(١٦١)
٢٩٨ ص
(١٦٢)
٣٠١ ص
(١٦٣)
٣٠٦ ص
(١٦٤)
٣٠٦ ص
(١٦٥)
٣١٢ ص
(١٦٦)
٣١٢ ص
(١٦٧)
٣١٧ ص
(١٦٨)
٣١٧ ص
(١٦٩)
٣٢٤ ص
(١٧٠)
٣٢٤ ص
(١٧١)
٣٢٧ ص
(١٧٢)
٣٣٠ ص
(١٧٣)
٣٣٠ ص
(١٧٤)
٣٣٤ ص
(١٧٥)
٣٣٤ ص
(١٧٦)
٣٣٨ ص
(١٧٧)
٣٤٣ ص
(١٧٨)
٣٤٣ ص
(١٧٩)
٣٤٤ ص
(١٨٠)
٣٤٦ ص
(١٨١)
٣٤٦ ص
(١٨٢)
٣٥٢ ص
(١٨٣)
٣٥٢ ص
(١٨٤)
٣٥٦ ص
(١٨٥)
٣٥٦ ص
(١٨٦)
٣٥٨ ص
(١٨٧)
٣٥٨ ص
(١٨٨)
٣٦١ ص
(١٨٩)
٣٦١ ص
(١٩٠)
٣٦٢ ص
(١٩١)
٣٦٧ ص
(١٩٢)
٣٦٧ ص
(١٩٣)
٣٧٢ ص
(١٩٤)
٣٧٢ ص
(١٩٥)
٣٧٤ ص
(١٩٦)
٣٧٥ ص
(١٩٧)
٣٧٥ ص
(١٩٨)
٣٧٧ ص
(١٩٩)
٣٧٧ ص
(٢٠٠)
٣٧٩ ص
(٢٠١)
٣٨٤ ص
(٢٠٢)
٣٨٤ ص
(٢٠٣)
٣٨٥ ص
(٢٠٤)
٣٨٩ ص
(٢٠٥)
٣٨٩ ص
(٢٠٦)
٣٩٢ ص
(٢٠٧)
٣٩٢ ص
(٢٠٨)
٣٩٦ ص
(٢٠٩)
٣٩٦ ص
(٢١٠)
٣٩٩ ص
(٢١١)
٤٠٣ ص
(٢١٢)
٤٠٣ ص
(٢١٣)
٤٠٩ ص
(٢١٤)
٤٠٩ ص
(٢١٥)
٤١٠ ص
(٢١٦)
٤١٢ ص
(٢١٧)
٤١٢ ص
(٢١٨)
٤١٧ ص
(٢١٩)
٤١٧ ص
(٢٢٠)
٤٢٣ ص
(٢٢١)
٤٢٣ ص
(٢٢٢)
٤٢٨ ص
(٢٢٣)
٤٢٨ ص
(٢٢٤)
٤٢٩ ص
(٢٢٥)
٤٣٠ ص
(٢٢٦)
٤٣١ ص
(٢٢٧)
٤٣٣ ص
(٢٢٨)
٤٣٣ ص
(٢٢٩)
٤٣٦ ص
(٢٣٠)
٤٤٢ ص
(٢٣١)
٤٤٤ ص
(٢٣٢)
٤٤٤ ص
(٢٣٣)
٤٤٨ ص
(٢٣٤)
٤٤٨ ص
(٢٣٥)
٤٥٠ ص
(٢٣٦)
٤٥٠ ص
(٢٣٧)
٤٥٧ ص
(٢٣٨)
٤٥٧ ص
(٢٣٩)
٤٥٨ ص
(٢٤٠)
٤٥٩ ص
(٢٤١)
٤٥٩ ص
(٢٤٢)
٤٦٥ ص
(٢٤٣)
٤٦٦ ص
(٢٤٤)
٤٦٦ ص
(٢٤٥)
٤٧٣ ص
(٢٤٦)
٤٧٣ ص
(٢٤٧)
٤٧٩ ص
(٢٤٨)
٤٧٩ ص
(٢٤٩)
٤٨٠ ص
(٢٥٠)
٤٨١ ص
(٢٥١)
٤٨٥ ص
(٢٥٢)
٤٨٥ ص
(٢٥٣)
٤٨٧ ص
(٢٥٤)
٤٩١ ص
(٢٥٥)
٤٩٢ ص
(٢٥٦)
٤٩٢ ص
(٢٥٧)
٤٩٥ ص
(٢٥٨)
٤٩٥ ص
(٢٥٩)
٥٠٠ ص
(٢٦٠)
٥٠٠ ص
(٢٦١)
٥٠٥ ص
(٢٦٢)
٥٠٥ ص
(٢٦٣)
٥٠٦ ص
(٢٦٤)
٥٠٩ ص
(٢٦٥)
٥١٢ ص
(٢٦٦)
٥١٦ ص
(٢٦٧)
٥١٦ ص
(٢٦٨)
٥١٧ ص
(٢٦٩)
٥٢٠ ص
(٢٧٠)
٥٢١ ص
(٢٧١)
٥٢٢ ص
(٢٧٢)
٥٢٣ ص
(٢٧٣)
٥٢٣ ص
(٢٧٤)
٥٢٧ ص
(٢٧٥)
٥٢٧ ص
(٢٧٦)
٥٢٨ ص
(٢٧٧)
٥٢٩ ص
(٢٧٨)
٥٣٣ ص
(٢٧٩)
٥٣٥ ص
(٢٨٠)
٥٣٥ ص
(٢٨١)
٥٣٨ ص
(٢٨٢)
٥٣٨ ص
(٢٨٣)
٥٣٩ ص
(٢٨٤)
٥٤٠ ص
(٢٨٥)
٥٤٠ ص
(٢٨٦)
٥٤٢ ص
(٢٨٧)
٥٤٢ ص
(٢٨٨)
٥٤٨ ص
(٢٨٩)
٥٤٨ ص
(٢٩٠)
٥٥٧ ص
(٢٩١)
٥٥٧ ص
(٢٩٢)
٥٦٠ ص
(٢٩٣)
٥٦٠ ص
(٢٩٤)
٥٦٤ ص
(٢٩٥)
٥٦٤ ص
(٢٩٦)
٥٧٠ ص
(٢٩٧)
٥٧٠ ص
(٢٩٨)
٥٧٠ ص
(٢٩٩)
٥٧٣ ص
(٣٠٠)
٥٧٣ ص
(٣٠١)
٥٧٥ ص
(٣٠٢)
٥٧٦ ص
(٣٠٣)
٥٧٦ ص
(٣٠٤)
٥٧٨ ص
(٣٠٥)
٥٧٩ ص
(٣٠٦)
٥٨٠ ص
(٣٠٧)
٥٨٢ ص
(٣٠٨)
٥٨٢ ص
(٣٠٩)
٥٨٣ ص
(٣١٠)
٥٨٥ ص
(٣١١)
٥٨٥ ص
(٣١٢)
٥٨٩ ص
(٣١٣)
٥٨٩ ص
(٣١٤)
٥٩٠ ص
(٣١٥)
٥٩١ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص

تفسير الأمثل - مكارم الشيرازي، الشيخ ناصر - الصفحة ٤١٣

الآفاق[١]: (

ومن آياته الليل والنهار والشمس والقمر

) فالليل وظلمته للراحة، والنهار وضوءه للحركة.

وهذان التوأمان يقومان بإدارة عجلة حياة الناس بشكل متناوب ومنظم، بحيث لو كان أحدهما دائمياً أو استمر لمدة أطول، فستصاب جميع الكائنات بالفناء، لذا فإنّ الحياة تنعدم على سطح القمر حيث تعادل لياليه (١٥) ليلة أرضية ونهاره بهذا المقدار أيضاً.

إنّ لياليه المظلمة الباردة تجعل كلّ شيء جامداً، أمّا نهاره الطويل الحار فإنّهُ يحرق كلّ شيء، لذلك لا يستطيع الإنسان وكائنات أرضنا أن تعيش على القمر.

أمّا الشمس فهي مصدر كلّ البركات المادية في منظومتنا، فالضوء والحرارة والحركة ونزول المطر، ونمو النباتات ونضج الفواكه، وحتى ألوان الورود الجميلة، كل ذلك يدين في وجوده إلى الشمس.

القمر يقوم بدوره بإضاءة الليالي المظلمة، وضوءه دليل السائرين في دروب الصحراء، وهو يجلب الخيرات بتأثيره على مياه البحار وحدوث الجزر والمد فيه.

ولعلّ البعض قام بالسجود لهذين الكوكبين السماويين وبعبادتهما بسبب الخيرات والبركات الآنفة الذكر، فتاهوا في عالم الأسباب، ولم يستطيعوا الوصول إلى مسبّب الأسباب.

ولذلك نرى القرآن بعد هذا البيان يقول مباشرة: (

لاتسجدوا للشمس ولا للقمر واسجدوا لله الذي خلقهنّ إن كنتم إيّاه تعبدون

)[٢].

فماذا لا تتوجهو بالسجود والعبادة إلى خالق الشمس والقمر؟


[١] ـ ينبغي الإلتفات إلى أنّ السجدة هنا واجبة في حال سماع الآية أو تلاوتها.
[٢] ـ يرجع ضمير التأنيث في (خلقهن) إلى الليل والنهار والشمس والقمر كما يقول علماء اللغة وأصحاب التّفسير، إذ أنّ ضمير جمع المؤنث العاقل قد يعود أحياناً إلى جمع غير العاقل كما يقال مثلا (الأقلام بريتهنّ) والبعض يعتقد أنّ الضمير هنا يرجع للآيات التي هي جمع مؤنث لغير العاقل.
واحتمل البعض أن الضمير يعود على الشمس والقمر فقط باعتبار آنها جنس تشمل جميع الكواكب وكأنّها تتمتع بعقل وشعور.