فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٩ - مطلب پنجم زندگانى بدون ديانت

اين روش از بيانات بالا تا حدودى بى‌اعتبار مى‌گردد زيرا انسان‌ها مى‌توانند براى زندگانى خود قانون وضع كنند و در پناه آن نظم بياورند كه متكفل سعادت نسبى آنان باشد هر چند اين نظم كمتر از آن نظمى باشد كه از تطبيق قانون آسماين پديد مى‌آيد.

سبب احتياج انسان را بدين بايد در چيز ديگرى جستجو نمود و ما اين بحث را در كتاب (قرآن يا سند اسلام) و كتاب (مقالات) كه مدتى قبل طبع شده‌اند شرح داده‌ايم.

بلى انگيزه التزام و عمل به قانون نظم دهنده براى انسان كه منفعت جو و پر هوس و خودخواه است جز در پناه دين ميسر نيست.

زيرا اولًا همه مفاسد و مصالح متعلق به روح و بدن و روابط اجتماعى را به تمام و كمال نمى‌دانيم. و در فرضى كه به همه آنان واقف شويم، التزام به آن‌ها ضامن اجرايى ندارد.

جمعى كه خيال مى‌كردند علم جاى دين را در ضمانت اجرايى به اعمال خوب مى‌گيريد، پس از جنگ جهانى دوم كه آن همه كشتار و ضايعات داشت، سريعاً به اشتباه بزرگ خود پى‌بردند.

انگيزه التزام به عمل جز در پناه اعتقاد به خداوند و روز قيامت، بديل و جانشين ندارد.