فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٤ - فصل دوم هدف آفرينش انسان
فصل دوم: هدف آفرينش انسان
١- وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً واحِدَةً وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ (هود ١١٨) اگر پروردگارت مىخواست مردم را امت واحد قرار مىداد. مردم هميشه اختلاف دارند مگر كسانى كه مورد رحمت پروردگارت قرار گرفتهاند و براى همين آنان را آفريده است[١].
٢- وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (الذاريات ٥٦) نيافريدم جن و انس را مگر اين كه پرستش كنند مرا.
در آيه اول غرض از خلقت انسان رحمت و در آيه دوم عبادت معرفى شده است و منافاتى بين اين دو غرض مذكور نيست زيرا از مجموع دو آيه استفاده مىشود كه رحمت مذكور بدون عبادت (ايمان و عمل) ميسر نيست پس رحمت هدف نهايى و عبادت هدف ابتدايى مىباشد. و به ديگر سخن رحمت هدف اصلى و عبادت مقدمه است مثلًا مىگوييم
[١] . رجوع اسم اشاره به سوى اختلاف عقلا بعيد است و صحيح آن است كه به سوى رحمت بر مىگردد پس علت خلقت رحمت است نه اختلاف.