فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٧٣ - مطلب چهارم حيات و پاداش برزخ
٣- قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِما غَفَرَ لِي رَبِّي وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ (يس ٢٦- ٢٧)
بعيد نيست كه اين بهشت برزخى باشد نه اخروى، ولى اگر اين شخص (مؤمن آل يس) شهيد نشده باشد استدلال تمام مىشود و الا آيه يكى از مصاديق آيه اول را بيان مىدارد[١]. لذا اثبات حيات و تنعم برزخى براى غير شهدا از اين آيه اثبات نمىشود.
٤- وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ ماتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ (حج ٥٨- ٥٩)
كسانى كه در راه خدا مهاجرت كردهاند و سپس كشته و يا مردهاند همانا خداوند به آنان رزق خئبى مىدهد و خداوند بهترين رزقدهندگان است و همانا داخل مىكند آنان را در جايى كه بپسندند آن را.
اگر اثبات شود كه رزق حسن در برزخ است مىشود از اين آيه عموم حكم را براى همه صلحاى مؤمنين استنباط نمود زيرا در اين صورت حيات برزخى و ثواب آن براى دو دسته ذكر شده است يكى شهدا ديگر براى مردگانى كه براى خدا هجرت كردهاند و مطمئنا هجرت فى سبيل الله از اكثر طاعات خصوصيت مهمترى ندارد. و لذا مىشود كه ذكر آن به عنوان مثال باشد بلى دوام اين رزق حسن از آيه مفهوم نمىشود و به نحو قضيه مهمله كه در حكم موجبه جزئيه است استفاده شده است.
[١] . مفهوم از مجموع آيات و غيرها اين است كه ظاهراً مؤمن آل يس شهيد شده است.