يُؤاخِذُهُمْ بِما كَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذابَ بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ لَنْ يَجِدُوا مِنْ دُونِهِ مَوْئِلًا وَ تِلْكَ الْقُرى‌ أَهْلَكْناهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَ جَعَلْنا لِمَهْلِكِهِمْ مَوْعِداً (كهف ٥٧- ٥٩)

در اين آيات آمده است كه اگر خداوند كفار را به عملشان مى‌گرفت عذاب آن‌ها را زود رس مى‌كرد و براى آنان موعدى است كه براى آن بازگشتى نمى‌يابد آن قريه‌ها اهلش را كه ستم كرده بودند نابود كرديم و از براى نابودى‌شان موعدى قرار داديم بالاخره عذاب ستمكاران روى يك سلسله عوامل منظمى است كه علت تامه آن كفر و اكثر انواع فسق نيست هر چند ستم از مصاديق علت آن مى‌باشد.

مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌ ... وَ كَذلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَ لَمْ يُؤْمِنْ بِآياتِ رَبِّهِ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبْقى‌ (طه ١٢٧- ١٢٤)

هر كسى از ياد من روى بگرداند زندگانى او سخت است و روز قيامت كور محشورش مى‌كنيم.

مراد از اين سختى يا يك مرتبه خفيفى است كه با نظم زندگانى او مغايرتى نداشته باشد چه كافر در مقابل مصايب روزگار پناهگاهى براى تسلى خود ندارد چون مؤمن كه همه چيز را از يك طرف از جانب خداوند مى‌داند و از طرف ديگر خدا را عالم و مهربان و حكيم مى‌داند.

و يا سختى و مشقتى است كه پس از سر رسيدن موعد آن كه در آيه قبل بيان شده بود مى‌رسد و همين دو وجه در دو آيه زير نيز جارى مى‌شود.

١- وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْها إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ‌